Sommige bands zit het allemaal niet erg mee. De Noorse avant garde (extreme) metalband Ram-Zet kan erover meepraten. Al in 2005 sprak ik mijn verbazing uit over het feit ieder platenlabel de geniale, schizofrene metal van deze band volledig over het hoofd zag. Met twee prachtige, innovatieve albums (Pure Therapy en Escape) op zak zat Ram-Zet toch nog flinke tijd zonder platenlabel. Uiteindelijk pikte Tabu Recordings de band op en kon het eveneens uitstekende derde album Intra eindelijk het levenslicht zien. De samenwerking met Tabu was echter eveneens van korte duur en wéér zat Ram-Zet tijdenlang zonder label. Na veel oponthoud verscheen eind 2009 eindelijk het vierde album, Neutralized, via het kleine Ascendance Records. Waarom labels als Candlelight Records en Indie Recordings deze band laten lopen, is mij een raadsel.

Neutralized is tegelijkertijd een makkelijk en een moeilijk album om te bespreken. Makkelijk, omdat de excentrieke stijl van de band uit honderden herkenbaar is. Te denken valt aan een combinatie van Arcturus (het eigenzinnige), Oceans Of Sadness (de souplesse waarmee met talloze invloeden wordt gejongleerd) en Ihsahn (de ietwat hese krijs van zanger en componist Zet). Liefhebbers van de vorige albums kunnen Neutralized dan ook blindelings aanschaffen, want het album staat weer boordevol originele, innovatieve composities. Ieder nummer bevat een enorme hoeveelheid aan ideeën en bizarre tempowisselingen. Een verschil met de vorige albums is dat zangeres Sfynx een nog prominentere plek heeft gekregen. Haar krachtige en veelzijdige stem gaat prima samen met de screams van Zet.

Vooral de manier waarop deze band speelt met dynamiek is indrukwekkend. Ik heb zelden een album gehoord dat zo rijk is aan contrasten als Neutralized. Een mooi voorbeeld hiervan is het nummer I Am Dirt, dat tegelijkertijd dreigend en breekbaar begint, maar zich al snel tot een ware muzikale draaikolk ontwikkelt. Ook 222, waarin een industrial-achtige intro prachtig versmelt met driftig vioolwerk, is een bijzonder nummer geworden. En dan zijn dit nog maar de kortere nummers op het album, want de nummers die over de tien minuten klokken, bevatten nóg meer contrasten, ideeën en lagen. Zo begint het nummer Beautiful Pain bezwerend en exotisch, maar ontpopt ook dit nummer zich al snel tot een complex en gelaagd geheel.

Al die details zouden ervoor kunnen zorgen dat Neutralized een ondefinieerbare brij wordt, ware het niet dat het album van een sublieme, glasheldere productie is voorzien. Zeker met een goede hoofdtelefoon komen de ontelbare subtiliteiten goed tot hun recht. Mensen die vinden dat er tegenwoordig geen originele muziek meer wordt gemaakt, alsmede mensen die wel van een uitdaging houden, raad ik Neutralized van ganser harte aan. Dit is namelijk (wederom) een prachtig album geworden van een band die bij veel te weinig mensen bekend is. Het zal nog wel een hele tijd duren totdat alle elementen van het album zich geopenbaard hebben, maar tot die tijd ben ik in ieder geval van de straat!

Tracklist:
1. Infamia
2. I Am Dirt
3. 222
4. Addict
5. God Don't Forgive
6. Beautiful Pain
7. To Ashes
8. Requiem