Laten we beginnen bij het begin. Ik zag een foto op Facebook waarop je als klein kindje een grote speelgoedmicrofoon vasthoudt, maar je bent pas echt serieus met zingen begonnen in 2020.

Ja, haha, het heeft er altijd wel ingezeten. Als kind zong ik mee met de liedjes op de radio en ontdekte ik dat ik kan zingen, maar ik heb er nooit wat mee gedaan, ook omdat ik druk was met paardensport en werk. In 2020 kwam ik bij een nieuwe werkgever, toen kwam het coronatijdperk en werd tegen me gezegd dat ik thuis moest werken. Toen had ik opeens tijd over en dacht ik bij mezelf: Nu moet je het zingen toch maar eens oppakken. De stem was er wel, maar ik moest de techniek onder de knie krijgen. Toen ben ik eerst een jaar moderne zangles gaan volgen omdat ik redelijk toondoof was. Als iemand een toon op de piano aansloeg, had ik geen idee. Toen ik dat onder de knie had, ben ik klassieke zangles erbij gaan doen. Ik heb aangegeven dat ik graag metal wilde zingen en het eerste wat mijn zangcoach zei, is dat je daarvoor klassiek onderricht moet zijn. Zij heeft met Apocalyptica opgetreden en met Nightwish in de greenroom in Finland gezeten bij awardshows. Ze snapt dus wel waar ik vandaan kom, waar ik mee bezig ben en wat ik wil bereiken. Ze begrijpt dat ik voor de metal niet alleen klassiek wil zingen, maar ook de andere technieken nodig heb en daar werk ik met mijn andere zangcoach aan. Het is hard werken, maar wel heel leuk.

Waar volg je zangles?

Bij het Muziekcollectief in Leiderdorp. Daar werk ik zowel aan de klassieke als de moderne zang. Mijn lerares voor klassieke zang is Virpi Räisänen. Daar leer ik heel veel van, dus dat is heel tof. Dominica is mijn andere zangcoach. Voor het Epinikion-album heb ik veel samengewerkt met mijn voormalige, moderne zangcoach Gerland de Boer.

Voordat je bij Epinikion kwam, heb je nog wel in een andere band gezongen.

Dat klopt, ongeveer een jaar lang. Wat ik jammer vond, is dat we de studioruimte niet uitkwamen en wat me opbrak, was dat we iedere week gingen repeteren. Mijn man is voor zijn werk vaak op pad, dus dan is het niet leuk als je de enige avond die je samen kunt doorbrengen elders in een oefenruimte staat. De muziek die ik met die band maakte, vond ik overigens wel vet. We maakten creatieve muziek met allerlei soorten metal, maar het wekelijks repeteren brak me dus op, ook omdat ik intensief zangles volg en daarvoor moet repeteren en dat dreigde in het gedrang te komen.

Je hebt op een bepaald moment een oproep op Facebook geplaatst en daar reageerde Renate (de Boer, toetseniste, red.) op, terwijl je in eerste instantie alleen projectmatig wilde zingen.

Ik zei nog tegen mijn man dat ik erbij zou zetten dat ik geen band zoek, want dan zou ik weer wekelijks in een oefenruimte zitten en daar had ik helemaal geen zin in, en toen werd het toch een band, haha.

Daar is Renate wel goed in, want ook de drummer is op die manier bij de band gekomen.

Zij is heel goed in het opbouwen van een netwerk. Ze heeft volgens mij wel tegen de duizend mensen gesproken voordat we de band bij elkaar hadden omdat je toch wel iemand nodig hebt die de techniekenbeheerst. Vooral bij een drummer is dat een lastig verhaal. Je zoekt iemand die de thrash en death aan kan, maar vaak willen ze geen symfo doen. Ergens moet er toch iemand op een zolderkamer zitten die dit wil doen. We hebben een advertie geplaatst en toen kwam Michal (Gis, drummer, red.) bovendrijven. We zaten in de oefenruimte toen hij reageerde, we keken op zijn Instagram-pagina en wij vroegen ons waarom hij bij ons terechtkwam, want het was allemaal keiharde metal op zijn pagina. We zagen wel dat hij talent had. Hij vond gelukkig onze muziek wel vet, heeft auditie gedaan en zo is hij als laatste bij onze line-up gekomen.

Maar dus toch weer een band voor jou, en geen project.

Het voordeel van Epinikion is dat ik thuis mijn partijen kan instuderen. Tijdens het proces van de demo-opnames was ik wel veel in België bij Renate thuis, maar dat was tijdelijk. Verder is in principe de regel dat we een keer repeteren voorafgaand aan een optreden. Verder moet je thuis gewoon veel oefenen en dat werkt voor mij heel goed.

Renate schrijft veelal de zanglijnen, maar heb jij ook nog inspraak daarin?

Die creatieve ruimte is er zeker. Alles was nieuw voor mij, omdat dit mijn eerste album is. Het was dan ook fijn dat er al zanglijnen waren geschreven, maar er is nog wel wat veranderd. Bij het refrein van Come Into My World ging ik mee met de strijkers, terwijl er eigenlijk een heel andere zanglijn geschreven was. Bij What Goes Up, Must Come Down moest ik switchen van een klassieke naar een normale stem. Er zit een stuk tekstinterpretatie in. Ik wilde omhoog bij "What goes up" en omlaag bij "must go down". Het was wel leuk om mee te spelen. Uiteindelijk moet je het live ook kunnen en de vraag was wanneer ik zou moeten ademen, haha. Maar uiteindelijk gaat het mede dankzij de zanglessen nu eigenlijk heel makkelijk.

Live is heel wat anders in de studio. Heb jij last van zenuwen als je gaat optreden of valt dat mee?

Gelukkig heb ik helemaal geen last van zenuwen als ik het podium op moet. Als ik echter een klassiek concert voor mijn lerares moet zingen, dan vind ik dat wel spannend, maar dat heeft meer te maken met dat ik dan helemaal alleen met de pianist ben. Met de band ben ik meer bezig met het samen spelen en heb ik daardoor geen last van zenuwen.

Even terug naar de verschillende technieken. Je maakt van Come Into My World zelfs een vrolijk nummer.

Het is heel funky. Rutger ging er flink op los met zijn baslijnen. We vinden het wel leuk om alle muzikale achtergronden in onze band te laten horen. We leren elkaar steeds beter kennen, dus ik denk dat we daarin ook nog wel gaan groeien. Er is nu alweer een creatieve flow voor het volgende album. Er worden hier en daar al wat dingen geschreven.

Wordt jij dan ook nadrukkelijker bij de songwriting betrokken?

Zeker wel. Ik heb al een zanglijn geschreven en daar is al een hele tekst bij, dus die ga ik over de schutting naar België gooien en dan mogen zij de muziek erbij schrijven. Qua teksten heb ik ook al bijgedragen aan The Force Of Nature.

Welke dan, want er zijn zowel thema's van de natuur zelf als persoonlijke teksten, waarbij ik niet kan ontdekken welke van Renate en welke van jou zijn.

Dat is best wel grappig, want Renate en ik sluiten qua teksten schrijven en woordkeuze op elkaar aan. Het is best wel lastig om te onderscheiden wie wat heeft geschreven. Ik heb zelf teksten geschreven voor The Force Of Nature, Come Into My World en aan Run To The Wolves, What Goes Up, Must Come Down en Eyes Will Glow heb ik meegeschreven. Soms gaan de bijdragen nog even in de blender omdat gekeken moet worden hoe de tekst op een zanglijn past, maar het is nog wel steeds de tekst zoals ik die bedoeld heb.

Het is voor Renate ook wel anders omdat ze nu voor een andere zangeres dan voorheen wat moet schrijven.

Ze waren gewend te schrijven voor een mezzo-sopraan en ik ben een sopraan, dus dat is wel anders. Sommige lijnen waren iets te laag, dus daar hebben we wel wat aanpassingen op hoofdlijnen gedaan, maar in de backing vocals zit alsnog een lage noot waarvan m'n zangcoach zich afvroeg hoe ik die eruit heb gekregen. Ik vind het ook wel een leuke uitdaging om te kijken waar mijn grenzen liggen.

Een van mijn favoriete nummers is I Thought You Were On My Side, vooral vanwege het emotionele aspect wat zowel in muziek als zang heel goed is uitgewerkt.

Het was wel een van de pittigste liedjes. Ik ben wel emo van mezelf. Eerst kreeg ik de zanglijn en daarna kwam de tekst en die maakte direct al indruk op me. Tijdens de eerste keer zingen schoot ik dan ook vol. Gelukkig gaat dat inmiddels goed hoor, maar toen ik het in de studio zong, draaide Erwin Hermsen zich om en zei hij dat we het als single zouden moeten uitbrengen. Dat vonden we zelf eigenlijk ook, maar het verdiende ook een heel goede videoclip en daar hadden we het budget niet voor, dus daarin hebben we heel bewuste keuzes gemaakt. We moeten namelijk zelf alles ophoesten. Achteraf is het emotioneel gezien het sterkste nummer van het album.

Een van de andere hoogtepunten vind ik Monsters In My Head. Daarin zitten onder meer heel geslaagde effecten op de zang.

Dat hebben we te danken aan Jacob Hansen. Hij heeft ook in andere nummers effecten toegepast op achtergrondzang. Dat vond ik heel vet. De aanzwellende reverb op de vocalen in het refrein hadden we zelf al bedacht omdat dat goed past bij het thema. Na de demo-opnamen klonk het al heel vet. Het was wel heel grappig, want ik stelde voor om een epic song te schrijven en toen kwamen ze met eentje van negen minuten aan. We schrijven heel intuïtief, maar ik denk dat je juist in zo'n nummer de creatieve vrijheid kunt laten flowen. Eigenlijk heeft ieder liedje wel iets speciaals. Alle nummers die we hebben geschreven, zijn ook op het album beland.

Gaat er toch nog een clip komen voor I Thought You Were On My Side?

Ik zou dat wel heel graag willen. We willen echter ook voor Don't Wake Up The Dead een videoclip maken.

Een deel van het budget is naar Jacob Hansen gegaan. Mede door hem klinkt het nieuwe album een stuk professioneler dan het debuut.

Dat is inderdaad een bewuste keuze. Hij heeft het album gemixt en gemasterd en hier en daar wat kleine dingen aangepast. We hebben het geheel al wel goed mixbaar aangeleverd. Robert (Tangerman, gitarist, red.) heeft de orkestrale partijen voorbereid. Hij heeft daar na Inquisition veel tijd in gestoken om zo'n orkest goed in elkaar te mixen. Op een gegeven moment hadden we wel iemand benaderd om te helpen, maar die gaf aan dat hij wel een jaar nodig had en die tijd hadden we niet. We moesten al bijna de studio in voor de opnamen, dus we hebben het zelf in elkaar gezet en ik denk dat dat goed gelukt is. Er zitten nu veel meer lagen dan voorheen in het orkest.

In zijn algemeenheid zijn er flinke stappen gezet op het gebied van productie.

Renate en Robert komen niet uit de muziek, maar uit de sport. In het begin wisten ze bij wijze van spreken niet wat ze aan het doen waren. Dat er destijds al talent was, is echter heel zeker. Als we nu Inquisition terugluisteren, was het helemaal niet slecht, maar nu hebben we iemand die echt symfo mixt. Die weet hoe deze stijl in mekaar steekt.  Hier en daar heeft hij nog wat effecten toegevoegd, zoals in Run With The Wolves, dat het net even knalt in de brug van dat nummer. We hebben ook van Jacob teruggekregen hoe hij dat doet. Daar leren we weer van. We hebben hem in het begin iets moeten remmen op bas en drums, maar verder is het natuurlijk een professional die echt weet hoe alles moet klinken. Pas later besefte ik dat het eerste album waarop ik zing door de grote Jacob Hansen is gemixt en gemasterd. Hij is overigens nog zeer schappelijk geweest en heeft niet de volle mep gerekend. Het is fijn dat hij de wat kleinere bands daarin ondersteund. Jacob laat niet iedereen toe, maar we hadden zoiets van "Nee heb je, ja kun je krijgen", dus hebben we hem een demo toegestuurd voor Lessons In Life en daar was hij al heel enthousiast over voor een eerste nummer en hij vroeg zich direct af waarmee we nog meer zouden komen. het is een leuke man om mee te werken en hij is superpositief. Hij dankte ons voor onze professionele houding en het was bijna een droom om met hem te mogen werken. Ook met Giannis (Nakos, artwork, red.) was het prettig samenwerken. Het was wel even spannend, want hij vroeg om artistieke vrijheid. Hij vroeg om demo's en songteksten en slechts drie dagen later kwam hij bij ons terug met de albumcover. Het lijkt wel of hij telepathische gaven heeft. Iedere keer als je ernaar kijkt, ontdek je weer kleine details die erin zitten.

Bij symfonische metal staat de zang altijd prominent in de mix. Hoewel je duidelijk hoorbaar bent, heb ik het idee dat Jacob zich toch in heeft gehouden.

Ik heb vooraf gezegd dat ik onderdeel wil zijn van het geheel en dat ik niet prominent in de mix hoef te staan. Slechts op enkele momenten waarop dat wat toevoegt, zou dat goed zijn, maar dat hoef ik Jacob niet uit te leggen. Ik ben echt heel blij wat hij met mijn stem gedaan heeft. Nadat we de eerste mix terugkregen van hem, was ik direct onder de indruk. De drums mochten wel wat minder hard. Live drumt Michal zo hard dat hij negen van de tien keer niet eens versterkt te worden, haha. We hebben wel eens een optreden gehad dat de geluidsman achteraf had bekend dat hij de microfoons aan het drumstel vergeten was om aan te zetten, maar achteraf was het niet eens nodig.

Hoe reageert het publiek doorgaans?

Heel positief. Live krijgt de muziek nog wat extra. Er komt best veel kijken bij een optreden, maar we bereiden ons goed voor en zorgen ervoor dat we in conditie zijn, zeker omdat enkelen van ons al wat ouder zijn. Het is heel fijn als het publiek enthousiast reageert, want daar krijgen we energie van. Het zorgt er ook voor dat het mij veel minder energie kost om een show te leiden. Je moet publiek aan de gang krijgen en dan is het ook prettig als het publiek goed meedoet.

Lille was wat dat betreft een hoogtepunt in jullie carrière.

Daar waren ze zo enthousiast dat ik dacht dat ze het podium op zouden komen, maar dat ging goed. Toen we de bandfoto na het optreden lieten maken, kwam er nog wel volk het podium op, maar dat was alleen maar heel leuk. Altijd vet als mensen zo enthousiast op onze muziek reageren.

Op 12 december speelden jullie in Zaandam. Dat was het laatste optreden dat de focus op Inquisition lag en nu zal de focus wellicht verschuiven naar The Force Of Nature.

Nu ligt de focus inderdaad op het nieuwe album, maar de oude liedjes blijven we ook hier en daar wel spelen, want daar zitten ook vette nummers tussen.

Hoe is het voor jou om die oude nummers te zingen?

Het was wel even wennen. Helemaal aan het begin, toen Renate mij Inquisition had toegestuurd met het verzoek om het eens te gaan beluisteren of het wat voor mij was, had ik na twee minuten al zoiets van: Ik wil dit graag doen. Vervolgens moest ik Inquisition, In The Middle Of The Night en False Face Demon inzingen. Dat laatste nummer is natuurlijk ingezongen door Laura Guldemond (Burning Witches) en zij heeft een heel ander stemtype dan ik en zij zingt lager. Het was dus een flinke uitdaging. Ik heb twee weken lang hard eraan gewerkt en zelfs nog tips gevraagd aan de muziekschool. Ik wilde het natuurlijk wel leuk laten klinken. Rob heeft zelfs de muziekschool midden in de zomer nog even opengegooid zodat ik via een goede installatie op kon nemen. Er zaten nog wel wat schoonheidsfoutjes in, maar het waren dan ook niet de makkelijkste liedjes om te zingen. Sommige zanglijnen zitten pittig in elkaar, maar gaandeweg vind je steeds meer je weg daarin. Ik heb de liedjes me wel eigen gemaakt en zing ze wel anders dan de albumversies - soms wat meer klassiek erin en soms zelfs wat scheuren.

Ik las in een interview dat je zelfs extreme vocalen wel zou kunnen, maar ik heb dat nergens in de muziek teruggehoord.

Nee, dat klopt niet. Ik kan wel een rockstem opzetten zoals in False Faced Demon en redelijk rauw gaan in I Thought You Were On My Side, maar grunten, nee. Ik denk dat als ik daaraan zou beginnen, dat mijn klassieke coach mijn hoofd er afhakt. Zij wil niet op haar geweten hebben dat ik straks niet meer kan zingen. Hopelijk dient zich er een gast aan als er op een volgend album gegrunt moet worden.

Vroeg of laat willen jullie Inquisition nog wel als rockopera opvoeren.

Ja, Renate wil dat heel graag, omdat daar natuurlijk echt een verhaal in zit. We willen dat heel graag eens een keer in bijvoorbeeld een theater opvoeren. er zit natuurlijk wel een kostenplaatje aan en je moet mensen hebben die de rollen willen vervullen, maar we willen het wel graag.

Jullie houden wel van thema's en concepten. Is het dan niet lastig om singles te kiezen, want zulke albums luister je doorgaans als een geheel, van begin tot eind.

We wisten dat Lessons In Life een single zou worden, mede doordat het compact is en we het een sterk liedje vinden. Het was het eerste liedje dat we af hadden en waar Jacob Hansen ja op zei. De tweede single was ook duidelijk. Dat werd The Force Of Nature. Voor de derde wilden we eigenlijk Two Hearts doen en dachten we aan een mooi kasteel, maar de kosten daarvoor rezen de pan uit. Toen hebben we toch voor Run With The Wolves gekozen omdat het een leuk liedje is.

In de clip zien we een extra bandlid, een hond met de naam Nala. Hoe verliepen de opnamen voor de clip?

Dat is een verhaal op zich. We hadden het geluid dat aan het eind van het nummer te horen is op een filmpje staan en aangezien dat op de juiste toonhoogte is, hebben we dat geluid op de demo gezet. Mensen om ons heen vonden dat we dat geluid ook echt op het album moesten zetten. In eerste instantie dachten we: Doe even normaal, maar we hebben het toch gedaan. We hebben zelfs de tekst erop aangepast en dat werd dus Run With The Wolves. Maar toen we die clip gingen opnemen moest het ook voor het echie. Dus wij hebben een kasteel van matrassen gemaakt en daar moest ze dan in staan en dan maar hopen dat ze het doet en gelukkig gebeurde dat. Maar tijdens de videoshoot kregen we haar helaas niet zover dat ze op camera wilde huilen. Ze had de dag van haar leven, want ik was de hele dag met kipfilet in mijn handen aan het rennen. Het was spannend, want als je zo'n beest loslaat, gaat ze dan meewerken? Dat ging gelukkig goed. Ze vond het fantastisch en straalt dat volgens mij ook wel uit. We kregen zelfs reacties van andere bands die ook een witte herder hebben met de vraag of hun hond ook in onze pack mocht, haha. Metalheads zijn over het algemeen dierenvrienden, dus op deze manier kan dat ook voor verbinding zorgen.

Jij bent ook zo'n dierenvriend.

Inderdaad. Ik heb een eigen paard, maar dat is al 27 en dus met pensioen.

Wellicht leuk voor een clip in de toekomst.

Dat zou ik wel heel vet vinden. Michal vroeg zich nog af of Giannis op mijn Instagram-pagina had gekeken om te ontdekken dat ik van paarden houd, haha. Een paard is past natuurlijk symbolisch ook heel goed bij het thema van het album. Ik heb met die van mij wel een bijzondere band. Ik was nog maar 12 en toen heeft zij mij soort van uitgekozen, zo van: die kan mijn gekheid wel handelen, want het is een heel pittige tante. De paardensport heb ik echter opgegeven voor de muziek, want ik kan niet alles tegelijk.

Toch werk je ook nog in de bloemensector en maak je dingen voor speciale gelegenheden.

Ik ben marketingmanager bij een bloemenexporteur. Ik ben ooit begonnen als bloemist en daarna werd marketing mijn vakgebied. Daarnaast maak ik voor de leuk nog van die speciale bloemstukken voor vrienden en familie. Voor Run With The Wolves heb ik een haarband gemaakt. Ik had de kweker gevraagd om donkere lelies en hoewel ik ze netjes wilde kopen, kreeg ik ze gratis van hem. Het is leuk als je creatieve elementen zelf kan toevoegen. De patches met veren op de schouders heb ik ook zelf gemaakt. Het geeft een soort pagantouch, maar dan wel modern. We zijn natuurlijk niet echt een folky paganband en klinken mede door toedoen van Jacob modern, maar we wilden wel wat pagan-elementen terug laten komen in de clip, omdat het bij het nummer past. Het is hartstikke leuk om op die manier creatief bezig te zijn.

Die creativiteit hoor je ook terug in de muziek, al zul je de eigen elementen nog meer moeten benadrukken wil het grote publiek een duidelijk verschil horen tussen jullie en andere symfonische metalbands.

Toen ik voor het eerst Inquisition beluisterde zei ik tegen Robert en Renate dat het anders klonk, maar ik niet de vinger erop kon leggen wat dat dan anders maakt. Het eigen geluid zijn we wel steeds verder aan het uitbouwen. Renate heeft niet-alledaagse toetsenpartijen, Michal kwam tijdens de eerste repetitie naast Maarten (Jungschläger, gitarist, red.) zitten en heeft voor een nummer een compleet nieuwe drumlijn geschreven. Achteraf had hij nog wel meer willen doen. Maarten komt uit een hardere hoek en heeft riffs aangeleverd. Het was zelfs voor ons spannend met wat voor solo hij voor Two Hearts zou aankomen en ik was echt onder de indruk waarmee hij aankwam. Dat je met een gitaar zo'n emotie kan overbrengen, is heel tof. Toen we de definitieve versie van Jacob terugkregen, heb ik nog wel even zitten janken in de auto. We raken natuurlijk beter op elkaar ingespeeld, dus dat soort elementen zal in de toekomst nog beter uitgewerkt worden.

Wat dat betreft was dit albumproces ook helemaal nieuw voor jou.

Ik heb het maar over me heen laten komen. Erwin van Toneshed is echt een superrelaxte gast. Je moet je als zangeres wel openstellen voor emoties van de teksten om ze over te kunnen brengen en dan is het wel fijn dat er iemand aan de andere kant van het glas zit die dat snapt. Dat klikte goed en dat was superfijn.

Wat dat betreft hebben jullie een prima team om je heen.

Ja, met alle mensen die erbij betrokken zijn, zouden we heel graag weer samen willen werken. Jacob zei al: "Ik ben klaar voor de volgende." Ik denk dat wij wat dat betreft wel een mooie toekomst tegemoet gaan.

Hoe is de tour verlopen?

Prima. We hadden een gloednieuwe bus en we hadden goede slaapplekken geregeld. Goede huisjes, maximaal drie kwartier van de zaal af waarin we moesten spelen, zodat je weer op tijd terug was en goed kon rusten. Daardoor was het goed vol te houden. We zijn gisteren teruggekomen en vandaag mocht ik alweer aan het werk, haha.

Hoe waren de zalen en de ontvangst?

Op zich wel goed. Mensen waren heel enthousiast. Zeker in Tsjechië gingen ze helemaal los. Dat was echt heel gaaf. We hebben deze shows dingen geprobeerd om te kijken wat wel en niet werkt. Er ontstaan ook wel spontaan ideeën. Door te doen leer je en zet je weer stappen. We hebben ook heel veel gelachen met elkaar, dus het onderlinge contact zit wel goed bij ons. We krijgen van mensen die ons vaker zien te horen dat we steeds meer een eenheid zijn.

Jullie worden doorgaans in het buitenland beter ontvangen dan hier, maar bij de releaseshow in Breda op 6 februari stonden maar liefst honderd man.

Ja, dat was echt een heel mooie opkomst. Symfo wordt in eigen land helaas niet zo gewaardeerd als thrash of death metal. Toch zijn we blij dat er ook in Nederland wel groei te zien is. Ik ben heel benieuwd wat er gebeurt als we op 13 maart in Musicon in Den Haag staan. We zijn op zoek naar concerten waarmee we het publiek kunnen bereiken wat onze soort muziek waardeert. Met de show die we nu gebouwd hebben met risers, rook en een lichtshow, komen we hopelijk verder. In Polen kregen we zelfs te horen van een zaaleigenaar dat we eigenlijk te professioneel waren voor het podium dat hij heeft.

Op korte termijn staan jullie in Musicon.

We zijn door Bibelot gevraagd om daar op 2 april op te komen treden als support van Anna KiaRa. We zijn hard bezig om voor de tweede helft van het jaar wat optredens in te plannen. We hopen ook Duitsland in te mogen, want dat is een markt waarin we goed uit de verf komen, maar dat is voor nu nog toekomstmuziek.