Eerder dit jaar verscheen het ongetitelde album van Rivers Of Nihil. De vijfde studioplaat bevat zelfs een zelfgetitelde afsluiter, waarmee de opeenstapeling van bandnaam en titels wel wat overdreven wordt. Wat is hier aan de hand?

Met een ongetiteld album wil een band veelal de roots benadrukken, of een compleet nieuw begin markeren. Eigenlijk zijn beide van toepassing op de nieuwe plaat. De formatie heeft de afgelopen jaren genoeg doorgemaakt om een ​​dergelijk statement te maken. Na het uitbrengen van het voorgaande album The Work (2021) hield gitarist Jon Topore het voor gezien en in 2022 vertrok zanger Jake Dieffenbach. Bassist/oprichter Adam Biggs heeft zijn rol overgenomen en wordt daarbij vergezeld door Andy Thomas (ex-Black Crown Initiate) als tweede gitarist en zanger. Andy was overigens een gastvocalist in de titeltrack Where Owls Know My Name (2018). Een flinke verandering dus, maar wel eentje die verrassend coherent klinkt.

In de tien nieuwe nummers wordt veel gecombineerd van wat de band uit Pennsylvania tot een onderscheidende factor maakt in de progressieve death. De stuwende brutaliteit die doet denken aan het debuut The Conscious Seed Of Light (2013) en de opvolger Monarchy (2015) is terug. De plaat bevat ook sfeervolle momenten en passages met saxofoon, die het album Where Owls Know My Name karakteriseren, net als de experimentele inborst van The Work. Ieder facet is ditmaal beter in balans en wordt doelgericht ingezet. Het resultaat is een plaat die aanvoelt als een terugblik, maar tegelijk als een nieuwe start.

Natuurlijk is Rivers Of Nihil nog steeds een progressieve deathmetalband met avantgardistische trekjes. Het norse gegrom van Biggs was al een prominent onderdeel en de komst van Andy Thomas is mogelijk het beste wat de formatie ooit is overkomen. Met zijn Brann Dailor-achtige stemgeluid weet hij de progressieve neigingen perfect te accentueren. Het album als geheel heeft een sombere, melodieuze Mastodon-sound, terwijl tegelijkertijd de gelaagde eigen stijl, met een gebalanceerde mix van de technische, progressieve en experimentele elementen, behouden blijft. Daarnaast zijn ook weer gastmuzikanten te horen. Het avantgardistische deel wordt dit keer ingevuld door gastbijdrages van producer Grant McFarland op cello, Stephan Lopez op banjo en Patrick Corona op saxofoon.

De opener The Sub-Orbital Blues verscheen medio 2023 als single met Adam Biggs als zanger en Andy Thomas als nieuw bandlid. In deze track komt die goede balans tussen experimentele, progressieve elementen en brute energie goed naar voren, maar je hoort ook hoe goed de heldere zang van Alex (met die van drummer Jared Klein als tweede stem) wordt ingezet om een pakkende sfeer te bereiken. De saxofoon maakt het helemaal af. Het duistere Dustman slingert heen en weer tussen agressieve death en epische, orkestrale momenten.

Het complexere Criminals verscheen eveneens als single, met fraaie pianostukken van gitarist/songwritter Brody Uttley. De ingenieuze combinatie van verschillende zangstijlen, pianoklanken en de saxofoon zorgen voor een epische sfeer, die heel sterk uit de verf komt in het doomy Despair Church. Het gevoel van wanhoop in deze track maakt plaats voor ontspanning als Water & Time klinkt. Het is een uitstekende keuze om dat nummer als single uit te brengen, net als het dynamische House Of Light, met femicide als thema.

Evidence is een compromisloze sloopkogel waarin nog een episch tintje naar boven komt. Dat maakt plaats voor een intense, opvallend directe aanpak met American Death. The Logical End staat symbool voor de veelzijdigheid van de formatie, waarin de meerstemmige zang, de saxofoon en de cello op uitmuntende wijze gecombineerd zijn met een bruut tempo. De mix van complexiteit, nuance, sfeer, catchy hooks en extreme elementen is boeiend en indrukwekkend. Het werkelijke einde, de titeltrack, is een teleurstelling. Het nummer kan echt niet tippen aan de andere tracks, maar het als een ondermaatse track te betitelen gaat ook te ver.

Het titelloze album van Rivers Of Nihil vertegenwoordigt een nieuw begin en een terugkeer naar de essentie. Fris en vertrouwd tegelijk. Het experimentele van The Work is teruggeschroefd, het progressieve van Where Owls Know My Name is opgepoetst en de technische wreedheid van Monarchy is terug van weggeweest. Er gebeurt veel in ieder nummer, maar zonder dat de algehele vorm en impact ervan verloren gaan. Kortom, Rivers Of Nihil heeft een plaat uitgebracht die verbluffend goed is.

Tracklist:
1. The Sub-Orbital Blues
2. Dustman
3. Criminals
4. Despair Church
5. Water & Time
6. House Of Light
7. Evidence
8. American Death
9. The Logical End
10. Rivers Of Nihil