Wie een blik werpt op spreekwoorden die betrekking hebben op ouderdom, komt al snel tot de conclusie dat er verschillende manieren zijn om naar ouderen te kijken. Tegenover een spreekwoord als "wijsheid komt met de jaren" staan alternatieven als "ouderdom komt met gebreken". Een soortgelijk breed palet aan opvattingen vinden we in de bijvoeglijke naamwoorden die vaak worden gebruikt om deze groep aan te duiden, die uiteenlopen van "ervaren", "rijp" en "gepokt en gemazeld" tot "uitgeblust", "versleten" en "afgeschreven". Er is geen eenduidige manier om oud te worden, kunnen we hieruit concluderen.

Ook voor metalbands geldt dat er goede en minder goede manieren zijn om op leeftijd te komen. Er zijn groepen die met de jaren alleen maar beter gaan klinken, maar ook net zo veel voorbeelden van bands die het bijltje er al beter lang geleden bij hadden kunnen neergooien. En eerlijk is eerlijk: lang vond ik die laatste constatering ook van toepassing op de Noorse, symfonische blackmetalband Dimmu Borgir. De groep rondom frontman en bassist Shagrath (Stian Tomt Thoresen) en gitarist Silenoz (Sven Atle Kopperud) is verantwoordelijk voor enkele onbetwiste klassiekers in zowel de jaren negentig (Stormblåst, Enthrone Darkness Triumphant) als net na de eeuwwisseling (Puritanical Euphoric Misanthropia, Death Cult Armageddon). De platen daarna hebben beduidend minder impact gehad. Wie het heel cynisch wil neerzetten, kan stellen dat Dimmu Borgir inmiddels al ruim twee decennia geen écht goede plaat meer heeft gemaakt.

Toch is een nieuw album altijd intrigerend. Zo zal ook het nieuwe Grand Serpent Rising wereldwijd op veel belangstelling mogen rekenen. Dat komt deels doordat de Noren zich niet bepaald laten opjagen (voorganger Eonian is alweer acht jaar oud), maar ook omdat iedereen hoopt dat er toch nog een meesterwerk in deze oude maestro's schuilt. Eonian is dat zeker niet, hoewel het album goede momenten kent en vooral de bijna dansbare single Interdimensional Summit zich verrassenderwijs ontpopt tot een oorwurm die eveneens een hoge herspeelwaarde heeft. Ondanks de uitstekende productie en de symfonische pracht en praal blijven de composities echter wat aan de vlakke kant, waardoor de plaat uiteindelijk vrij snel stof begint te vergaren in de collectie.

Het eerste dat opvalt aan Grand Serpent Rising is dat het album met een speelduur van bijna zeventig minuten behoorlijk lang is uitgevallen. Het blijkt een voorbode van hernieuwde inspiratie. Want de futloosheid uit het verleden is er met deze nieuweling wel af. Vooral de eerste helft van de langspeler is ijzersterk. Er staan louter uitstekende composities op. Na het sfeervolle intro Tridentium ontbrandt Ascent direct middels een steekvlam. De track kent enkele furieuze passages, terwijl de orkestratie relatief subtiel is en op de juiste momenten aanzwelt. Het fantastische As Seen In The Unseen behoort niet alleen tot een van de hoogtepunten van dit album, maar van het hele oeuvre van de Noren. Na een sfeervol begin versnelt de band middels een razendsnelle passage die warme herinneringen oproept aan het oude werk. Tegelijkertijd blijft het nummer zeer sfeervol: het machtige refrein is zelfs ronduit fenomenaal met zijn spooky keyboardpassages en krakerige zanglijnen.

In de eerste helft volgt het ene hoogtepunt na het andere. Het krachtige Qryptfarer slaat een brug naar het verleden zonder oubollig te klinken. De compositie klinkt grimmig en episch, kan wederom op ijzersterke riffs bouwen en doet door het sterke pianowerk denken aan albums als Enthrone Darkness Triumphant en Spiritual Black Dimensions, maar dan gepeperder. In het statige, Kampfar-achtige Ulvgjeld & Blodsodel neemt de band de tijd om een dreigende sfeer neer te zetten. Door het marstempo begint de track als een zwartgeblakerde hymne, tot de song echt op gang komt middels een fenomenale, krakende scream van Shagrath. Zijn Noorse zang voegt bovendien enorm veel mystiek toe: hij klinkt als een drieduizend jaar oude sjamaan die tot leven wordt gewekt.

Er zijn veel voorbeelden van albums die zeer goed beginnen, maar in de tweede helft toch wat inzakken. Gezien de lengte van Grand Serpent Rising ligt dat risico zeker op de loer. Maar gelukkig doet de tweede helft van deze zilverling nauwelijks onder voor de eerste. Er zijn eigenlijk geen zwakke momenten te vinden en dat is in het verleden toch echt wel eens anders geweest. Bovendien heeft iedere track wel iets unieks. Zo doet het kille Repository Of Divine Transmutation weinig moeite om zijn Satyricon-invloeden te verbergen onder het fier stampende ritme, terwijl het agressieve en met veel urgentie gespeelde The Exonerated tegen het eind verrast met een bijna heavymetalachtige gitaarsolo.

Zowel qua vocalen als gitaarwerk klinkt Grand Serpent Rising als een enorme stap vooruit ten opzichte van zijn voorganger. Zo strooit Silenoz met zeer meeslepende gitaarlijnen, die veel nummers van een epische toon voorzien. En Shagrath klinkt beter dan hij sinds tijden klonk. Zijn krakende, langgerekte screams klinken als een oeroude kracht die ontwaakt. Zijn uitgerekte schreeuw in Phantom Of The Nemesis zorgt keer op keer voor kippenvel. En het qua sfeer en tekstuele thematiek nadrukkelijk op het verleden teruggrijpende Recognizant ademt door zijn sterke vocale prestatie een gevoel van dreiging en kracht uit: als hij halverwege "The northern sky is ablaze" schreeuwt, is het moeilijk om onberoerd te blijven.

Zo valt er veel te zeggen over Grand Serpent Rising. We kunnen in ieder geval concluderen dat Dimmu Borgir het onheilige vuur heeft teruggevonden. De composities zijn rijk, gelaagd en veel minder vlak dan die op hun voorgangers. En na heel wat luisterbeurten valt meer en meer op hoe enorm sterk de orkestraties in elkaar zitten en hoe goed ze de songs ondersteunen zonder ze volledig over te nemen. Met Grand Serpent Rising maakt Dimmu Borgir duidelijk dat het ze menens is. Deze plaat is qua niveau vergelijkbaar met de beste albums uit het verleden. De band omarmt die oude invloeden, maar brengt ze door hun vakmanschap, energie en intensiteit naar het heden. Grand Serpent Rising is een zeer positieve verrassing.

Tracklist:
1. Tridentium
2. Ascent
3. As Seen In The Unseen
4. The Qryptfarer
5. Ulvgjeld & Blodsodel
6. Repository Of Divine Transmutation
7. Slik Minnes En Alkymist
8. Phantom Of The Nemesis
9. The Exonerated
10. Recognizant
11. At The Precipice Of Convergence
12. Shadows Of A Thousand Perceptions
13. Gjoll