Nu 2025 definitief achter ons ligt, de oliebollen verteerd zijn, de vuurwerkresten weggeveegd worden en de kerstbomen opgeruimd zijn, is het de eerste maanden van 2026 nog één keer tijd om achterom te kijken naar het afgelopen muzikale jaar, voordat het vizier weer op de toekomst wordt gericht. Welke platen van vorig jaar zijn interessant genoeg om alsnog in de schijnwerpers te zetten? In deze terugblikkende reeks bespreek ik tien platen uit 2025 die zeker de moeite van het beluisteren waard zijn.
De eerste in deze serie die ik bespreek, is het in oktober verschenen World Maker van de Belgische postmetalgroep Psychonaut. Je moet haast wel onder een steen hebben geleefd om de hype rondom deze Vlaamse band te hebben gemist. Het drietal uit Mechelen is dit jaar op veel podia in binnen- en buitenland te vinden geweest, waaronder in augustus op het succesvolle Pelagic Fest en in september op het Into The Void-festival in Leeuwarden. De gemene deler? Waar deze mannen ook op de planken staan, ze laten de zaal kolkend en verbouwereerd achter met hun onberispelijk uitgevoerde mix van uitwaaierende melodieën, intrigerende drumritmes en immense, zeer goed getimede erupties.
Hoewel post-metal als genre nogal eens ten onrechte als klinisch of emotieloos wordt neergezet, legt Psychonaut zijn ziel en zaligheid in World Maker. De nummers reflecteren enkele levensveranderende gebeurtenissen in de levens van enkele bandleden. Zo is gitarist en frontman Stefan De Graef de afgelopen jaren voor het eerst vader geworden, maar verliest hij ook zijn eigen vader aan een vergevorderde vorm van kanker. Ook bassist/zanger Thomas Michiel worstelt met verlies: hij raakt zijn vader eveneens kwijt aan deze ziekte. De band heeft deze ervaringen als uitgangspunt genomen voor het album. De emotionele urgentie is dan ook hoorbaar in ieder aspect van het album, van de bezielende zang, de subtiele geluidseffecten en verfijnde instrumentbeheersing tot aan de perfecte productie (op het conto van Chiaran Verheyden van Hippotraktor) en het schitterende, gedetailleerde artwork (gemaakt door Sam Coussens van Pothamus).
De muzikale reikwijdte van Psychonaut blijkt al uit het bijzondere titelnummer, waarmee het album opent. De track begint met dromerig toetsenwerk dat aan de seventiesprog van Opeth herinnert en is heel rustgevend qua opbouw, met een simpel, stuwend drumritme als een hartslag die de richting aangeeft. Met het geniale Endless Currents volgt vervolgens een van de beste nummers van het jaar. De fantastische, Tool-achtige centrale riff en de tribale drumritmes laten de bloedcirculatie sneller gaan. Het geheel culmineert in een machtige, kolossale eruptie – nog eens kracht bijgezet door de massieve buldergrunts van De Graef - die de nekspieren doen kraken en als weldadige, primordiale golven over de luisteraar heen spoelen.
In ieder nummer gebeurt er enorm veel. Zo onderscheidt You Are The Sky zich door de ijzersterke wisselwerking tussen bedachtzaam meanderende passages (met fraaie, ondersteunende achtergrondzang van gastzangeres Anthe Huybrechts) en hoekige, verpulverende riffs, die als een kudde in slow-motion opererende bizons over de luisteraar heen denderen. And You Came With Searing Light bevat zelfs Mongoolse keelzang, die wordt gebracht op een bed van tegendraadse, technische riffs. De muzikaliteit en intensiteit spatten ervan af met enkele perfect uitgevoerde, woeste en roerige passages.
World Maker wordt niet alleen gekenmerkt door de technische precisie en het compositorisch vernuft waarmee het trio opereert, maar ook door zijn contrasten. Zo doet het etherische …Everything Else Is Just The Weather met zijn dromerige en ietwat feeërieke sfeer zelfs wat denken aan de meest ingetogen nummers van Wilderun en werkt het nummer langzaam toe naar een Alcest-achtige climax. En het volstrekt instrumentale Origins klinkt zelfs alsof we ineens in een soort betoverende, mythische wereld verkeren, met name door het bijzondere gebruik van de tabla (Indiaase handdrums), die voor een ritualistisch en hypnotiserend effect zorgen. De bijdrage van Huybrechts, die als een soort in trance verkerende sjamaan woordloze klanken slaakt, is wederom erg mooi. All In Time is daarentegen een van de zwaarste nummers, dat er bij vlagen genadeloos inhakt met zijn massieve doomriffs en langgerekte, beangstigend bestiale grunts van De Graef.
World Maker is dan ook een album dat niemand onberoerd zal laten. Het is een meesterlijk werkstuk, dat vrijwel perfect is qua uitvoering. Het knapst is hoe Psychonaut schakelt qua sfeer: van dromerig en bijna sereen tot zeer luidruchtig en overdonderend. De composities zijn rijk aan details en ondanks de vele invloeden voelt het album echt als één geheel. World Maker laat horen hoe je van heftige levensgebeurtenissen kunst kunt maken. Chapeau!
Tracklist:
1. World Maker
2. Endless Currents
3. You Are The Sky...
4. ...Everything Else Is Just The Weather
5. And You Came With Searing Light
6. Origins
7. All In Time
8. Stargazer
9. All Was Quiet
10. Endless Erosion
