De Noorse black-/vikingmetalgroep Helheim mag dan nooit dezelfde status en allure hebben bereikt als hun progressief ingestelde land- en genregenoten (Enslaved), de groep rondom veteranen V'gandr (basgitaar), H'grimnir (gitaar) en Hrymr (drums) levert net zo goed altijd kwaliteit. Bovendien heeft de band een soortgelijke ontwikkeling doorgemaakt in zijn inmiddels ruim dertigjarige bestaansgeschiedenis. Ook Helheim heeft zijn sound namelijk gaandeweg verder uitgebreid met psychedelische elementen en invloeden uit de progressieve rock, hoewel de wortels in de black/viking metal dieper en wijder vertakt zijn dan bij Enslaved. Ondanks de innovatievere sound die de band al vanaf The Journeys And The Experiences Of Death (2006) omarmt, herinneren de noestige, gure ploegritmes aan de grimmige muzikale oorsprong van de groep uit Bergen.
Met HrabnaR / Ad Vesa is het gezelschap aan zijn twaalfde langspeler toe, die vier jaar na het degelijke WoduridaR verschijnt. Zoals de titel wellicht al doet vermoeden, is er iets bijzonders aan de hand met deze schijf. In de aanloop naar het album kiezen componisten V’gandr en H’grimnir ervoor om - los van elkaar - allebei vier nummers te schrijven. De eerste helft – HrabnaR – is afkomstig van H’grimnir, terwijl V’gandr verantwoordelijk is voor de tweede helft (Ad Vesa). Die aanpak roept vragen op. In hoeverre is er sprake van een coherent album? Luisteren we naar een geheel met kop en staart, of naar twee veredelde ep’s? En gezien de langdurige samenwerking van beide componisten is het ook interessant om te onderzoeken wat de verschillen zijn tussen beide helften. Of zijn beide bandleden inmiddels zo naar elkaar toegegroeid dat ze ook identieke ideeën laten horen?
Hoewel de twee delen herkenbaar zijn als Helheim, zijn er wel degelijk verschillen. Zo is de eerste helft rauwer, minimalistischer en meer in black metal geworteld. Invloeden van het oude Enslaved, het oude Kampfar en het oude Taake zijn hoorbaar in de relatief monotone, maar uit krachtige riffs bestaande composities. Ratelend drumwerk en gure gitaarpartijen zorgen voor de nodige intensiteit, terwijl goed-getimede midtempo-passages voor effectieve, heroïsch klinkende onderbrekingen zorgen. Openingstrack Geist en Mennesket Er Dyret I Tale komen het best uit de verf. Eerstgenoemde door de grimmige riffs en af en toe opduikende cleane zang, die sterke ondersteuning biedt, laatstgenoemde overtuigt door de epischere aanpak en afwisseling.
De helft van V’gandr wordt afgetrapt met het bijna acht minuten durende Fylgja, dat daarmee de langste track is op HrabnaR / Ad Vesa. De stijl van de band wordt direct ‘expansiever’. We horen dromerige riffs (die desondanks geworteld zijn in robuuste pagan/black metal), subtiele ondersteuning door middel van piano en hammondorgel, een plechtig, clean gezongen gedeelte en akoestisch, licht psychedelisch gepluk. Het geheel klinkt alsof Thyrfing een voorzichtig snuifje heeft genomen van het spul dat voor Arcturus zo goed lijkt te werken.
Er gebeurt van alles in de avontuurlijke composities. Zo is Hamingja ondanks de toch niet bijster uitbundige lengte van vijf minuten een hele onderneming. Het nummer begint met zenuwachtige riffs en oorlogszuchtige drumroffels, slaat dan een obscure blackmetalsteeg in en breekt gaandeweg open door middel van gevoelig gespeelde, psychedelische riffs, om net zo snel weer van vorm te veranderen middels een primaal klinkende, zwartgeblakerde thrashmetalpassage. Ook Hugr en Hamr ontpoppen zich tot woelige tracks, waarin steeds andere stijlen en invalshoeken hoorbaar zijn. Het enige minpuntje is dat de band iets meer ruimte had mogen nemen om al die ideeën ook tot volledige wasdom te laten komen, want nu voelen de composities soms iets te gejaagd aan.
Het is knap dat de muziek van beide componisten zo verschillend is en tegelijkertijd direct herkenbaar blijft. De voornaamste overeenkomst is het neusje dat de band heeft voor krachtige riffs, die zowel stoer als statig zijn. Daardoor is de kwaliteit van zowel HrabnaR als Ad Vesa onmiskenbaar, hoewel laatstgenoemde helft mij het best bevalt. Deze plaat is niet het allerbeste werk van Helheim, maar de lat ligt dan ook hoog. Een geslaagd experiment is het zeker.
Tracklist:
1. Geist
2. Sorg Er Dødens Spade
3. Livsblot
4. Mennesket Er Dyret I Tale
5. Fylgja
6. Hamingja
7. Hugr
8. Hamr
