Nadat Chuck Schuldiner in december 2001 overleed, stopte Death met bestaan. Er zijn twee bekende tributebands met voormalige leden van Death die het werk van Chuck Schuldiner opnieuw op het podium brengen, met ondersteuning van de nabestaanden van Chuck Schuldiner: Left To Die en Death To All. Het album Initium Mortis, een heropname van vroege demo's uit de periode dat Death nog Mantas heette, is onlangs uitgebracht. Meer dan veertig jaar aan stof is van de klassiekers verdwenen.
Left To Die is ontstaan uit een concept voor een tribute-tour. Na het uitvoeren van het materiaal van Spiritual Healing (1990) door gitarist/zanger Matt Harvey (Exhumed/Gruesome) en drummer Gus Rios (Gruesome) in samenwerking met bassist Terry Butler (Obituary, ex-Death) en gitarist James Murphy (ex-Testament, ex-Death) stelde gitarist Rick Rozz (Massacre, ex-Death, ex-Mantas) een vergelijkbare tournee voor in het teken van Leprosy (1988). Dit leidde tot een vaste bezetting die vroege nummers van Death wereldwijd op de podia ten gehore brengt.
Het artwork van Initium Mortis laat een grafsteen zien waarop 1984 is gegrift, het jaar waarin Death gedeeltelijk nog Mantas werd genoemd. Schuldiner had al een aanzienlijke hoeveelheid demomateriaal verzameld voordat Possessed het album Seven Churches (1985) lanceerde. Die opnames circuleerden toen in het 'tape trading'-circuit. Een groot deel van dat vroege materiaal werd nooit afgerond, maar belandde in de ijskast van het creatieve brein Schuldiner. Matt Harvey concentreerde zich op de demo's en repetitieopnames uit de periode van Mantas en de vroege fase van Death. Met gitarist Rick Rozz aan boord is dat een logische beslissing. Rozz heeft een gedeelte van dat materiaal deels geschreven en stond aan de wieg van Mantas en Death.
De oorspronkelijke demo's heb ik nooit gehoord. Wel de compilatie Chuck Schuldiner: Zero Tolerance II (2004) en Death By Metal van Mantas (2012). De intensiteit van thrash en de punkachtige tempo's vormen de basis van het vroege deathmetalgenre. In de beginperiode worden thrash, punk, vroege speedmetal en een jeugdige fascinatie voor horror samengevoegd tot een nieuwe muziekstijl. Bij het opnieuw opnemen is veel aandacht besteed aan het behoud van de authentieke sfeer van dit vroege werk, terwijl het tegelijkertijd modern klinkt. Het eigenzinnige gitaarspel van Rozz komt duidelijk naar voren. Hij is de cruciale link naar het bronmateriaal.
Left to Die speelt het materiaal met een voller en strakker geluid dan dat in 1984 mogelijk was. Ook zonder de ruis van een cassettebandje verandert het niet in moderne death. De riffs bevatten de rauwe thrash-stijl uit die periode, terwijl de korte speelduur en de voortstuwende energie aan punk doen denken. De plaat klinkt simpelweg krachtiger dan die historische opnames, omdat vier ervaren muzikanten het met een eigentijdse klank uitvoeren. De mix en mastering van Matt LaPlant zorgen voor een heldere sound, maar hij weet ook dat rauwe aspect te behouden.
Muzikaal gezien is er een duidelijke verbinding tussen de vroege Mantas-demo's en het debuutalbum van Death: Scream Bloody Gore (1987), hoewel die plaat is opgenomen zonder Rick Rozz en drummer/zanger Kam Lee. Onder de tracklist vind je meer informatie over de geschiedenis van Death en de bandleden. In de eerste opnames is het rauwe karakter belangrijker dan verfijning. Rozz weet het Mantas-tijdperk precies te vangen met hoekige riffs en agressieve gitaarloopjes. De baspartijen van Butler gaan niet langer verloren in de ruis, Rios stuwt de nummers met grote precisie voort en Harvey slaagt erin de stijl van Schuldiner te vangen zonder deze na te bootsen.
Voor degenen die, net als ik, enkel de compilaties van Death en Mantas kennen, kan er wellicht iets nieuws te ontdekken zijn: Archangel. Je herkent meteen de dynamiek waaruit Death later een compleet muzikaal universum zou creëren. De overgangen zijn strak, de gitaren sturen herhaaldelijk het nummer in een andere richting en het middenstuk klinkt dreigend. De uitstekende productie onthult nu hoe die vroege nummers in elkaar zitten en Archangel is de kers op de taart. Summoned To Die staat wel op de compilatie Zero Tolerance II, maar niet op Death By Metal. Dat geldt ook voor het instrumentale Zombie, dat doet denken aan Transylvania van Iron Maiden. Het tempo ligt wel een stuk hoger. Andersom is Rise Of Satan alleen op het Mantas-album Death By Metal te vinden.
Die vroege death uit het tijdperk van Mantas vertoont ook elementen van traditionele heavy metal. Zo bevatten Rise Of Satan en Mantas verwijzingen naar Motörhead en Judas Priest. Aan het einde van de jaren tachtig verdwijnt die invloed grotendeels. Legion Of Doom toont aan dat een riff zowel bruut als meteen herkenbaar moet zijn. Slaughterhouse draagt de signatuur van Rozz: een hoekige riffstructuur, scherpe gitaarinvallen en een voorkeur voor krachtige overgangen. Witch Of Hell is energiek en hectisch, maar met behoud van muzikaliteit. Er zijn veel essentiële eigenschappen aanwezig.
Initium Mortis biedt zowel jonge als oudere metalheads een waardevolle gelegenheid om de geschiedenis van death metal beter te leren kennen. Het betreft een verzameling liedjes van jonge muzikanten die nog niet gebonden zijn aan een bepaalde stijl en alles gebruiken wat maar bruut, snel of griezelig genoeg klinkt. De ruwe structuur is hoorbaar, waardoor de hoeveelheid hooks, tempowisselingen en terugkerende motieven volledig blootligt. Rick Rozz is een essentieel onderdeel van het muzikale DNA en zijn gitaarstijl speelt een cruciale rol in de nummers die voor het album zijn gekozen.
Tracklist:
1. Legion Of Doom
2. Archangel
3. Power Of Darkness
4. Zombie
5. Witch Of Hell
6. Rise Of Satan
7. Summoned To Die
8. Mantas
9. Slaughterhouse
10. Death By Metal


