Zaterdag:

Rustig wakker worden is er deze vroege zaterdagmiddag niet bij. Met het internationale gezelschap Defacement – de bandleden wonen in Nederland, Duitsland en Italië en de helft komt oorspronkelijk uit Libië – krijgt het publiek namelijk een van de meest extreme groepen van het festival voor de kiezen. Defacement maakt een nietsontziende mengeling van gutturale death metal en zwaar dissonante black metal, die klinkt als een massale wespenaanval in een donkere grot. De bandleden lijken alle vier als een soort menselijke octopus te fungeren. Ze staan extreem strak en genadeloos snel de meest complexe, tegendraadse en onnavolgbare noten te spelen. Het technische niveau is werkelijk overdonderend. In muzikaal opzicht lijkt de band ergens tussen Archspire, Ulcerate, Origin en Internal Suffering in te opereren. Terwijl ik met een toenemende grijns het muzikale precisiebombardement onderga, vraag ik me af: hoe schrijf je dit soort nummers in hemelsnaam? En – nog wonderlijker – hoe onthoud je ze? Defacement legt in veertig minuten alles in de as en laat het publiek compleet overdonderd achter. De quote van de dag hoor ik bij het naar buiten lopen van een medebezoeker, die met een flink gevoel voor humor stelt: “Het was me iets te poppy”.

Het Canadese Anciients, dat de dag in de grote zaal mag openen, is eveneens technisch onderlegd, maar heeft wel veel meer oog voor vloeiende nummers en harmonie. Deze groep raakt precies de juiste 'sweet spot' tussen progressieve metal, death metal, heavy metal en stoner-rock. Met het alweer twee jaar oude, zeer goed ontvangen album Beyond The Reach Of The Sun als meest recente wapenfeit, laat het viertal zich horen in lange composities, die in muzikaal opzicht elementen van Opeth, Baroness en Mastodon lijken te combineren. De wat lijzige zang van frontman Kenneth Paul Cook doet af en toe wel wat aan die van Ozzy Osbourne denken, maar in muzikaal opzicht tapt de groep uit een heel ander vaatje. De band weet zijn overwegend lange (tussen de zeven en tien minuten) durende nummers voortdurend boeiend te houden. Dat het geluid prima staat afgesteld, draagt daar overigens ook aan bij. Anciients kan op de goedkeuring van een groot deel van het publiek rekenen.

In de kleine zaal staat een band op de planken die het predicaat 'chaotische takkeherrie' verdient. Het Zwitserse Beurre produceert naar eigen zeggen een soort 'hyper metal'. Ik hoor vooral een drummer (opvallend links op het podium neergezet) die alles aan gort slaat, een zanger die de longen uit zijn lijf krijst en golven van feedback en noise die ervoor zorgen dat alles in het rood uitslaat. Als je er beelden van de rellen in Frankrijk onderzet, klopt het precies. Is het beluisterenswaardig? Nou, niet bepaald. Ik merk dat ik op dit moment van de dag nog niet ontvankelijk genoeg ben voor dit soort sonische terreur en houd het na vijfentwintig minuten afzien voor gezien.

Het contrast met het optreden van King Woman in de grote zaal is groot. Ik ben fan geworden van de doomy shoegaze van dit gezelschap rondom zangeres Kristina Esfandiari sinds ik de band in 2017 aan het werk zag in het kleine zaaltje Extase tijdens het Roadburn-festival. Na dat jaar is de band echter niet meer in Nederland te bewonderen geweest. We zijn inmiddels bijna tien jaar verder en bovendien is het ook alweer vijf jaar geleden sinds King Woman voor het laatst nieuw materiaal heeft uitgebracht. De aankondiging dat deze band op Soulcrusher staat, is dan ook nogal verrassend te noemen, want voor zover ik weet, is er ook nog geen nieuw materiaal in de maak. Toch blijkt de tand des tijds geen enkele vat te hebben gehad op King Woman: de sound van het vijftal is namelijk nog steeds zeer verleidelijk. Doom en shoegaze komen samen in repetitieve, hypnotiserende nummers die worden gedragen door het rokerige, hese stemgeluid van Esfandiari. De podiumaankleding is zeer sober, maar door de uitstekende sound, goede muzikanten en overtuigende zang komen de nummers live heel goed uit de verf. En na een wat aarzelend begin krijgt Esfandiari het publiek zo ver om het refrein van Morning Star mee te zingen. Het wordt de hoogste tijd voor nieuw materiaal, want de muziek van King Woman is nog altijd zeer smaak- en sfeervol.

Het is vandaag drukker dan gisteren en dat zorgt vooral bij de kleine zaal voor logistieke problemen. Die zijn het grootst bij het optreden van de Britse sludge/post-metalgroep Dimscûa. Wat heet: er is geen doorkomen aan. De zaal is afgeladen vol en er staat al snel een enorme rij voor de ingang. Wellicht heeft het ermee te maken dat de band zijn eerste show op het Europese vasteland geeft, of is het simpelweg omdat de zware, sfeervolle soundscapes van de groep – die het midden houden tussen Amenra, Cult Of Luna en een band als IZAH – enorm goed zijn? Wat de verklaring ook is, de eerste helft van het optreden hoor ik alleen vanuit de trap bij de deuropening. De tweede helft weet ik me naar binnen te wurmen en vang ik een glimp op van het vijftal, dat een stampvolle zaal in een collectieve trance weet te krijgen. Dimscûa oogst een lang aanhoudend applaus en het kan niet anders of we gaan nog veel van deze groep horen.

In de grote zaal staat er met Sylvaine een relatief rustige band op het programma. De internationale groep rondom de Noorse zangeres en multi-instrumentaliste Kathrine Shepard maakt een dromerige en lieflijke mengeling van shoegaze, ambient en black metal die behoorlijk veel raakvlakken vertoont met Alcest. Het sfeervolle getokkel en de afwisseling tussen heldere, cleane zang en effectieve screams komt vanmiddag heel goed tot zijn recht, mede door het goed afgestelde geluid. Shepard maakt niet alleen indruk met haar prachtige stemgeluid (zo zijn niet alleen haar screams ijzersterk, maar is ook de cleane zang loepzuiver), maar wint het publiek ook voor zich met haar innemende praatjes tussen de nummers door. Zo vertelt ze meer over de achtergrond van enkele nummers en laat ze weten dat ze al heel lang op Soulcrusher wilde spelen. Het is heerlijk wegdromen op sfeervolle, uitgestrekte nummers als Fortapt en Mørklagt, met hun glooiende riffs en prachtige opbouw. En met het heftige Mono No Aware maakt de band duidelijk dat deze niet schuwt om intenser te werk te gaan als het nummer daarom vraagt. Sylvaine zorgt met dit fraaie optreden voor een van de hoogtepunten van het festival.

Na een snelle eetpauze ben ik net op tijd terug in de grote zaal om het Duitse Ultha aan het werk te zien. Het is een groep die vooral bij onze oosterburen immens populair is. Ook in Nijmegen is het gezelschap uit Keulen een graag geziene gast. Zo stond de blackmetalgroep ook in 2022 en zelfs al in 2018 op de planken tijdens dit festival. De grote zaal is dan ook behoorlijk volgestroomd om het vijftal aan het werk te zien. Althans: echt iets te zien valt er alleen als je in de eerste paar rijen staat. De lichttechnicus heeft namelijk het rode licht aangezet, gevraagd om een extra dosis rook, en is vervolgens met de noorderzon vertrokken. Er zijn alleen silhouetten te zien op het podium. Sfeervol is het in ieder geval wel. De hypnotiserende, deels op 'cascadiaanse' leest geschoeide black metal (denk aan Ash Borer, Sun Worship en met een vleug Wiegedood) klinkt bovendien zeer strak en compromisloos. Helaas is het ook nogal eentonig. Het lijkt wel alsof de band maar op één standje kan spelen. Heel veel mensen gaan compleet in het optreden op. Bij mij komt het op dit moment niet helemaal over, maar het optreden van vandaag maakt me wel nieuwsgierig om de muziek van de band verder te ontdekken.

Met het Portugese Gaerea heeft Soulcrusher een naam van formaat binnengehaald. In 2022 stond de blackmetalgroep hier ook al op de planken. Er is in die vier jaar tijd echter veel veranderd. Met het dit jaar verschenen Loss is het vijftal een andere richting ingeslagen die zich nog het best laat beschrijven als een mengeling van metalcore, black metal en alternatieve rock. In mijn recensie van die langspeler omschreef ik de muziek als een samensmelting van de beste elementen van het moderne In Flames, Heaven Shall Burn en Linkin Park(!) – toch niet de namen die je bij de oorspronkelijk op Mgla-leest geschoeide black metal van de begindagen zou verwachten. Welnu, wie nog enige twijfels had over de richting waarin Gaerea zich heeft ontwikkeld, zal vanavond volledig overtuigd zijn. Wat deze band laat zien, is namelijk 'next level'. Het publiek eet uit de hand van frontman Guilherme Henriques en de zaal ontvlamt volledig. Hoewel opener Luminary helaas enigszins gebukt gaat onder het matig afgestelde geluid, zorgen fantastisch beukende nummers als Hellbound en Phoenix voor een flinke moshpit, tot genoegen van de frontman. De nieuwe nummers zorgen live voor een enorme energieboost en de epische, stadionrock-achtige refreinen zorgen regelmatig voor kippenvel. De wisselwerking tussen band en publiek is bovendien prachtig om te zien. Henriques spreekt regelmatig zijn dankbaarheid uit dat het publiek de band ondanks de nieuwe muzikale richting omarmt. In het magistrale Nomad komt alles samen. Het enige minpuntje is dat de band weliswaar acht nieuwe nummers speelt, maar uitgerekend het mooiste nummer – de tranentrekkend mooie afsluiter Stardust – niet speelt. Maar desondanks kan ik alleen maar concluderen: wát een optreden!

Nog euforisch van Gaerea loop ik naar de kleine zaal, waar het contrast met de lompe, redelijk technische death metal van Living Gate in eerste instantie wat te groot is. Het deels Belgische, deels Amerikaanse gezelschap bestaat uit enkele leden van Amenra, Wiegedood en Oathbreaker, aangevuld met Yob-bassist Aaron Rieseberg. Dat zijn geen koekenbakkers in ieder geval! De death metal van het gezelschap put vooral inspiratie uit Amerikaanse klassieke groepen, zoals Immolation, Morbid Angel en Suffocation, hoewel de muziek wel wat toegankelijker klinkt dan deze voorbeelden. Het geluid is uitstekend: de riffs klinken lekker zwaar en zompig en ook de basgitaar is goed hoorbaar. De droge rochel van Levy Seynaeve past precies bij de muziek. Living Gate moet hard werken, maar krijgt de zaal steeds meer mee met zijn tegelijkertijd beukende, technische en sfeervolle nummers.

De laatste band die dit weekend het hoofdpodium betreedt, is de Britse stoner/sludge/doomgroep Conan – 'caveman doom' voor intimi. De zompige, loodzware riffs voeren me terug naar oude Roadburn-tijden, want dit is nu typisch zo'n wietlucht uitwasemende kelderband die het festival tot een walhalla voor stoners en doomfans maakte. Het drietal ploegt stoïcijns erop los, voorzien van een monsterlijke sound die de vullingen in de tanden laat trillen. De ondersteunende beelden, waar echt geen touw aan vast te knopen is, geven me nog steeds hoofdbrekens, maar in muzikaal opzicht raakt Conan precies de juiste snaar voor dit tijdstip. De basgitaar en leadgitaar zijn allebei zodanig overstuurd dat ze met elkaar versmelten voordat ze de oorschelpen hebben bereikt. Drummer Johnny King – wat een bazennaam! – mept als holbewoner met een epileptische aanval zijn drumstel aan gort. En gitarist Jon Davis zorgt er met zijn smerige gekrijs voor een extra dosis naargeestigheid. De grote zaal is nog maar voor de helft gevuld, maar bij degenen die vooraan staan, is een feestje gaande. Conan roept oerkrachten op en beukt het laatste restje weerstand uit degenen die daarvoor open staan.

In de kleine zaal mag de Amerikaanse indierockband Young Widows het festival afsluiten. Dat doen ze helaas niet in stijl. Het nog aanwezige publiek heeft overduidelijk zin in een feestje, maar daar gaat dit drietal niet voor zorgen. De grunge-achtige muziek kabbelt wat voort en bevat geen enkele vorm van charisma. Niet alleen is het in muzikaal opzicht enorm saai, de eentonige, volstrekt amuzikale zang van Evan Patterson blijkt bovendien een storende factor. Young Widows weet iedere welwillendheid in het publiek vakkundig de nek om te draaien met dit geriatrische geneuzel. Een onbegrijpelijke afsluiter van een verder sterke line-up.

Samenvattend kunnen we concluderen dat Soulcrusher zijn goede reputatie eer aandoet. De kwaliteit van de optredens is hoog, de sfeer is uitstekend, de organisatie is goed voor elkaar en enkele nieuwe namen zetten zichzelf nadrukkelijk op de kaart. Enkele minpunten zijn er ook. Zo spelen sommige bands een stuk korter dan is aangekondigd. De reden hiervoor is niet direct duidelijk, maar het is wel spijtig, zeker als het relatief grote namen betreft (Rotten Sound, Misþyrming). Daarnaast mag ook vermeld worden dat de bar voor craftbier op de eerste verdieping wel erg extreme prijzen hanteert. Het initiatief is hartstikke mooi, maar 15(!) euro voor een vrij reguliere ipa (die in de supermarkt bovendien voor 6 euro te krijgen is) is wel van de zotte. Maar goed, dit valt natuurlijk in de categorie 'eerstewereldproblematiek'. Bovendien is er genoeg alternatief aanbod bij de andere bars voor de liefhebbers van meer dan een regulier pilsje. Als we de eindbalans opmaken van de afgelopen twee dagen, kunnen we dan ook concluderen dat Soulcrusher 2026 als een geslaagde editie de boeken in kan, met de juiste balans tussen gevestigde namen, nieuw talent en bijzondere optredens van groepen die niet vaak op het podium te zien zijn. Tot volgend jaar maar weer!