Op papier klinkt het als een interessante combinatie, deze split-release van de goed aangeschreven, Griekse ambient blackmetalformatie Spectral Lore met het experimentele project Jute Gyte van de Amerikaan Adam Kalmbach. Het kleine, maar kwalitatief hoogstaande label I, Voidhanger Records (bekend van onder andere Lorn, Mare Cognitum en Midnight Odyssey) bracht deze release uit. Toch blijkt Helian (gebaseerd op een gedicht dat in 1913 is geschreven voor de Oostenrijkse dichter Georg Trakl) in eerste instantie vooral een frustrerende luisterervaring te zijn. Vooral bij de eerste luisterbeurten bekruipt me het idee dat experimenteren hier een doel op zich is geworden, in plaats van een middel tot het komen van boeiende, innovatieve muziek.

Toch moet ik gaandeweg toegeven dat de muziek op Helian steeds meer onder de huid begint te kruipen. Dat geldt met name voor de bijdrage van Jute Gyte. Zijn track klokt precies twintig minuten en is in eerste instantie volkomen ondoorgrondelijk. De dissonante, akoestische gitaarklanken voelen vooral aan als doelloos gefröbel en er lijkt totaal geen lijn of idee achter het nummer te zitten. Een pluspunt is de krachtige strot van de zanger, maar daarmee lijken de hoogtepunten wel geteld. Na meerdere luisterbeurten blijkt er wel degelijk een terugkerende muzikale thematiek in het nummer te zitten en beginnen de puzzelstukjes op hun plek te vallen. De cyclus van trage, vervreemdende akoestische passages en koortsachtige versnellingen blijkt toch een bepaalde charme te hebben. Over de volledige lengte blijft het nummer echter ietwat inconsistent en zijn er te veel breaks die de vaart uit het nummer halen. Intrigerend, maar ook soms wat onbeholpen in de uitvoering.

Daar waar Jute Gyte ondanks de hoeveelheid releases die de beste man op zijn naam heeft staan, gezien kan worden als ‘outsider’, heeft Spectral Lore een naam hoog te houden (afgaande op lyrische reacties op de vorige albums). Daarin slagen de Grieken echter niet. De band experimenteert met een andere sound. Ambient black metal is nergens te bekennen, maar in plaats daarvan kiest Spectral Lore voor een doom-benadering. Hoewel er verrassend veel ruimte is voor zeer melodieus gitaarwerk, dat door de zwaardere stukken verweven zit, mist het nummer samenhang en wil het nooit écht ontvlammen. Bovendien zijn de vervormde vocalen nogal matig, wat ten koste gaat van de sfeer.

Helian is vooral een aanrader voor de onverbeterlijke experimentalisten. Zeker voor de liefhebbers van het eerdere werk van Spectral Lore is een aandachtige luisterbeurt voor aanschaf zeker op zijn plaats. Deze split-release groeit na verloop van tijd, maar kent ook te veel onvolkomenheden om een blinde aanschaf te rechtvaardigen.

Tracklist:
1. Jute Gyte - Helian
2. Spectral Lore - Helian