Het is pas half twee in de middag, maar de zaal is ondanks het vroege tijdstip al volgestroomd om de verrichtingen van het Britse Ihlo gade te slaan. De groep rondom zanger/toetsenist Andy Robison, gitarist Phil Monro en drummer Clark McMenemy levert afgelopen jaar zijn goed ontvangen, tweede album Legacy af. Het optreden staat muzikaal gezien als een huis. De sound van de band bevat veel sfeer en doet tijdens de rustige momenten wat denken aan Anathema, maar weet net zo makkelijk het publiek in beweging te krijgen door de verrassend stevige uitbarstingen vol enorm strakke, technische riffs (Replica) en indrukwekkend drumwerk met allerhande fraaie fills. Tel daarbij op dat Ihlo de techniek altijd in dienst stelt van solide composities en het mag duidelijk zijn dat de muziek voor een breed publiek aantrekkelijk is.

Frontman Robison beschikt over een mooi stemgeluid, dat redelijk hoog is en daardoor ook wel wat raakvlakken vertoont met groepen als Soen en Leprous (raakvlakken die zeker ook in de muzikale richting terug te vinden zijn). De nadruk van het optreden ligt op het meest recente album. Ondanks de lange speelduur voor een openingsact – de groep mag een vol uur zijn kunsten laten horen – boeit de muziek van begin tot eind. Tijdens het afsluitende titelnummer wordt de band vergezeld door gastzanger Romain Jeuniaux, die achtergrondvocalen en ook een knappe gitaarsolo verzorgt. Ihlo is voor velen – inclusief ondergetekende – een heel aangename ontdekking en de band krijgt terecht een daverend applaus.

Het MidWinter Prog Festival staat niet alleen bekend om de ruimte en ondersteuning die de organisatie aan relatief onbekende bands geeft, maar ook om de speciale sets die regelmatig worden opgevoerd. Ditmaal mogen we de Noorse, progressieve metalformatie Green Carnation verwelkomen voor een bijzonder optreden. De groep speelt namelijk zijn nieuwe album A Dark Poem Part 1: The Shores Of Melancholia integraal. Het is het eerste deel van een trilogie, waarvan deel twee en drie nog moeten verschijnen. Het kan een gewaagde keuze zijn om louter nieuw materiaal te spelen, zeker voor een groep die al zesentwintig jaar geleden zijn debuut uitbracht en in die tijd heel wat prachtige werken heeft gecreëerd.

Desondanks pakt die keuze goed uit. Hoewel de zaal niet helemaal gevuld is, gaan de voorste rijen helemaal op in de prachtige composities. Frontman Kjetil Nordhus lijkt in het begin wat gespannen, maar weet de prachtige zanglijnen en ijzersterke refreinen met bijna net zoveel verve als op plaat ten gehore te brengen. En hoewel het sfeervolle toetsenwerk voorin iets minder goed te horen is, staat de rest van het geluid goed afgestemd. Wederom valt op hoe mooi dit album vloeit. Dramatische, meeslepende nummers als As Silence Took You en Me, My Enemy komen dan ook uitstekend tot hun recht. Het hoogtepunt is de krachtige uitvoering van het aan Enslaved refererende The Slave That You Are, dat bittere blastbeats en knoestige screams (op plaat afkomstig van Enslaved-frontman Grutle Kjellson, maar live eveneens afkomstig van Nordhus) combineert met een episch refrein. We worden ook nog getrakteerd op de wereldwijde livepremiere van Sanguis, dat veel moois lijkt te beloven voor de opvolger, die in april van dit jaar zal verschijnen.

Ook Pure Reason Revolution heeft vandaag een speciale setlist in petto. Het optreden staat namelijk in het teken van het in 2006 verschenen debuutalbum The Dark Third. Zangeres Chloë Alper, een van de oprichters van de band en voor de gelegenheid vandaag terug achter de microfoon, heeft in ieder geval wel zin in een feestje. De uitspraak “dance as if no one is watching” indachtig springt ze met veel energie over het podium. Ze beschikt over een aangenaam, melodieus stemgeluid, dat goed past bij de uitgesponnen, regelmatig vrij psychedelische progrock, waarin invloeden van Porcupine Tree en Pink Floyd duidelijk aanwezig zijn.

Het vijftal geeft een zeer solide performance, waarbij ook toetseniste en tweede zangeres Annicke Shireen (onder andere bekend van Heilung) gaandeweg steeds meer plezier erin lijkt te krijgen. Met daarnaast nog twee achtergrondzangers in de gelederen weet Pure Reason Revolution een vol, harmonisch geluid te produceren. Op het ene moment is het heerlijk wegdromen en dan weer nemen wat meer opzwepende, swingende passages de overhand. Regelmatig horen we mooie zanglijnen, zoals in het vroege hoogtepunt Goshen’s Remains. Alper probeert het publiek te verleiden met de uitspraak “Dutch are the best dancers”, maar als ik om me heen kijk, geloof ik daar weinig van. Zeker als we de houterige bewegingen zien van het – met alle respect – al wat oudere publiek van vanavond (waar ik mezelf overigens ook zeker toe reken, dus ik deel net zo goed in de stuntelarij!). Pure Reason Revolution boeit de volle vijf kwartier en wordt opgetild door het zeer welwillende publiek, dat de band op een luid applaus trakteert.

Met het Noorse Gazpacho heeft de organisatie een bijzondere naam binnen gehaald. De groep mag dan nooit echt zijn doorgebroken, maar het vijftal heeft door de jaren heen een toegewijde fanschare opgebouwd. Met vier nummers ligt de nadruk vanavond op het nieuwste album Magic 8-Ball (2025), alweer de twaalfde langspeler van de groep. Het optreden vergt even tijd om in te komen voor degenen die – net als ondergetekende – niet zo bekend zijn met de muziek van dit gezelschap, dat ergens tussen I.Q. (de symfonische elementen), Radiohead en Marillion lijkt te schemeren. Er ligt veel nadruk op ambient-achtig toetsenwerk en zalvende zanglijnen, die het geheel een nogal ingetogen sfeer meegeven.

Zanger Jan-Henrik Ohme toont zich bepaald niet het grootste podiumbeest en zijn zang is niet groots, maar hij brengt de teksten geconcentreerd ten gehore en gaandeweg groeit zijn performance. Het is vooral de prachtige visuele ondersteuning waarmee Gazpacho indruk maakt. De band pakt uit met fraaie sfeerbeelden. Aan het eind van het optreden komt muziek en beeld samen in het zeer overtuigende, tweeëntwintig minuten durende drieluik Tick Tock. Gazpacho is een band die tijd nodig heeft om te beklijven. Met het optreden van vanavond wordt in ieder geval duidelijk dat het rijke oeuvre van de heren de moeite waard is om in te grasduinen.

Het is vandaag een beetje een Noors feestje, want ook de headliner Leprous komt uit het land der fjorden. De band viert dit jaar zijn vijfentwintigjarig jubileum en heeft in die kwart eeuw zijn stempel gedrukt op de progressieve rock- en metalscene. De aanhoudende populariteit van de groep blijkt al eerder vandaag uit de werkelijk absurd lange rij die er staat bij de signeersessie. En al ruim voor aanvang van het optreden is er werkelijk geen vrij plekje meer te vinden in de grote zaal van TivoliVredenburg. Door de jaren heen is de sound van Leprous wat gepolijster en toegankelijker geworden, waardoor met name het meest recente album Melodies Of Atonement (2025) nogal wisselend is ontvangen. Desondanks heeft het zestal vertrouwen in de ingezette koers, want van die nieuweling komen vanavond liefst vier nummers voorbij. En dat vertrouwen is gerechtvaardigd, want het zestal geeft vanavond een masterclass.

Een van de unieke punten van Leprous is de vocale acrobatiek van frontman Einar Solberg. Zijn hoge stemgeluid is loepzuiver en komt live net zo krachtig over als op plaat. Zo maakt hij indruk tijdens het vrijwel a capella gezongen begin en de ijzingwekkend hoge uithalen aan het eind van My Specter. Zeer verrassend is ook de A-Ha-cover Take On Me, die verbazingwekkend luidkeels wordt meegezongen door het publiek. De synthpopklassieker krijgt weliswaar een prog-behandeling, maar blijft door het uit duizenden herkenbare refrein toch vooral een onweerstaanbare meezinger. Naast het zuivere stemgeluid van Solberg verdient de rest van de band overigens ook een dikke pluim. De heren staan stuk voor stuk op een zeer hoog niveau te instrumenteren. Het is vooral een genot om naar menselijke metronoom Baard Kolstad op drums te kijken.

Naast nieuw werk is er ook voor de liefhebbers van de begindagen genoeg om uit te kiezen. Letterlijk zelfs, want de band geeft het publiek tot tweemaal toe de keuze uit vier oudere nummers. Van Bilateral (2011) mogen we kiezen uit Acquired Taste, Mb. Indifferentia, Restless en Forced Entry. Nadat op basis van de luidruchtigste respons laatstgenoemde track wordt gespeeld, herhaalt Leprous het trucje met een keuzemenu uit het album The Congregation (2015). Ditmaal mogen we ons melden voor Slave, Rewind, The Flood en Third Law. De keuze voor publieksfavoriet Slave is uiteindelijk niet verrassend, maar wel bevredigend, ook al stelt Solberg met enige ironie dat de band net zo goed voor de reguliere setlist had kunnen gaan. Het zegt veel over de aantrekkingskracht van dit oudere materiaal. Leprous pakt de grote zaal volledig in en zorgt daarmee voor een waardig sluitstuk op deze goed georganiseerde dag vol overtuigende, kwalitatief hoogstaande bands.

Setlist Leprous:
1. Silently Walking Alone
2. lluminate
3. Nighttime Disguise
4. My Specter
5. Below
6. Take On Me (A-ha Cover)
7. Alleviate
8. The Price
9. Like A Sunken Ship
10. Forced Entry
11. Slave
12. Distant Bells
13. From The Flame

Toegift:
14. Atonement
15. The Sky Is Red (Outro)

Setlist Gazpacho:
1. We Are Strangers
2. Soyuz One
3. Golem
4. Gingerbread Men
5. 8-Ball
6. Upside Down
7. Sky King
8. Tick Tock

Setlist Pure Reason Revolution:
1. Aeropause
2. Goshen's Remains
3. Apprentice Of The Universe
4. The Bright Ambassadors Of Morning
5. Nimos & Tambos
6. Voices In Winter / In The Realms Of The Divine
7. Bullitts Dominæ
8. Arrival / The Intention Craft
9. He Tried To Show Them Magic! / Ambassadors Return
10. Ghosts & Typhoons
11. Deus Ex Machina
12. Fight Fire

Setlist Green Carnation:
1. As Silence Took You
2. In Your Paradise
3. Me, My Enemy
4. The Shores Of Melancholia
5. Too Close To The Flame
6. The Slave That You Are
7. Sanguis

Setlist Ihlo:
1. Haar
2. Replica
3. Source
4. Wraith
5. Starseeker
6. Cenotaph
7. Union
8. Legacy