Het is haasten om na het werk op tijd in de Domstad te zijn, want het uit New York afkomstige Immolation begint al op het onzalige tijdstip van kwart over zes aan zijn set. En aangezien het gezelschap rondom bassist en brulboei Ross Dolan zeker niet telt als inwisselbaar voorprogramma, maar als een van de grootste deathmetalbands die er momenteel op de wereld rondlopen, is haast geboden en spoedt ondergetekende zich door weer en wind richting TivoliVredenburg. Helaas een kwartier nadat het viertal is begonnen aan zijn setlist, waardoor ik onder andere het fantastische Swarm Of Terror moet missen. Het is niet anders. Gelukkig voor de mannen is de zaal wel al behoorlijk volgepropt, wat tekenend is voor de status die Immolation door de decennia heen heeft opgebouwd. Met een set waarin de nadruk ligt op het meest recente werk, beukt de band zich op typerende, licht dissonante en beklemmende wijze in rap tempo door de nummers heen. Leuk is dat we het debuut horen van het nieuwe nummer Adversary, afkomstig van het in april te verschijnen album Descent.

De livesound van Immolation komt redelijk overeen met de sound op de albums en laat zich nog het best beschrijven alsof de band in een bedompte grot staat te spelen. Die beklemmende en verstikkende sound past overigens wel goed bij de sinistere death metal van het gezelschap. Toch is het optreden helaas geen onverdeeld succes. Dat komt vooral door het gitaarwerk gedurende de solo’s. Niet alleen het schelle gitaargeluid wringt op dat soort momenten, maar het klinkt ook af en toe alsof gitarist Robert Vigna en de rest van de band niet op hetzelfde spoor zitten, waardoor de tracks rommeliger klinken dan ze op plaat zijn. Op de momenten dat alles samenkomt, hoor je overigens de absolute, kolossale kracht die Immolation weet op te wekken. Helaas is veertig minuten veel te kort om een faire, representatieve duik in de rijke discografie van de band te nemen.

Ook voor het Zweedse Marduk geldt dat deze band eigenlijk al lang een eigen headlinerstatus heeft. Na een stemmig, martiaal intro betreedt het viertal het podium, om direct met het kiezelharde Frontschwein uit te pakken. Het geluid staat op volle oorlogssterkte, waardoor de intensiteit alleen maar meer toeneemt. Vooral tijdens het eerste deel wordt het publiek compleet omver geblazen door een spervuur aan blastbeats en furieuze blackmetalriffs, met als een van de hoogtepunten het fenomenale Throne Of Rats (afkomstig van Plague Angel). Wát een weldadig bombardement op de oorschelpen is dit toch iedere keer weer! Groot is mijn vreugde als deze exercitie in pure extremiteit wordt opgevolgd door het slepende, zeer headbangwaardige Shovel Beats Sceptre, dat wellicht als het meest nihilistische nummer uit het toch al niet bepaald optimistische oeuvre van de heren gezien kan worden. De bandleden staan enorm strak te spelen, maar het valt wel op dat het stemgeluid van Mortuus toch wat slijtage begint te vertonen. Hoewel zijn screams nog altijd zeer degelijk zijn, ontbreekt de pure, bezeten kwaadwaardigheid van de platen enigszins.

In de tweede helft van de (eveneens eigenlijk veel te korte) setlist kiest Marduk voor een duik in het verleden. Zo komt er vooral ouder werk voorbij, waarbij de eerste vier platen allemaal vertegenwoordigd zijn. Van Opus Nocturne (1994) wordt het relatief weinig gespeelde Sulphur Souls nog eens afgestoft en het van Heaven Shall Burn…When We Are Gathered (1996) afkomstige Infernal Eternal is voor deze tour zelfs negen jaar niet live gespeeld. Nu moet ik eerlijk bekennen dat Marduk voor mij pas echt relevant is geworden met de release van het fenomenale Plague Angel (2004), maar het oudere werk heeft natuurlijk ook zeker zijn charme – en de band brengt deze klassieke tracks met veel bezieling. Aan het eind knallen de mannen nog even het opgekropte oorsmeer uit de oren met het titelnummer van Panzer Division Marduk (1999), om vervolgens wederom met zo’n geweldig headbangnummer (The Blond Beast) te eindigen. Marduk verpulvert de zaal op oorverdovend volume.

Ondanks de twee respectabele voorprogramma’s draait de avond toch vooral om de Noorse blackmetalpioniers van Mayhem. Eerder dit jaar verschijnt – vier decennia na de infame debuuttape Pure Fucking Armageddon (1986) – het nieuwe album Liturgy Of Death. Dat blijkt een prima terugkeer te zijn, zeven jaar na het goed ontvangen Daemon (2019), waarop de groep vooral voortborduurt op de agressievere aanpak van die voorganger. Vanavond valt direct het imponerende drumstel van Hellhammer op, dat boven het podium uittorent. Na een relatief korte ombouwpauze, waarin drone-achtige ambient op behoorlijk hard volume de zaal in wordt geslingerd om de zielen rijp te maken voor het sinistere schouwspel dat eraan zit te komen, betreden de heren al om negen uur het podium om met het sterke, nieuwe Realm Of Endless Misery af te trappen, opgevolgd door de klassieker Buried By Time And Dust van het legendarische De Mysteriis Dom Sathanas-album, dat met vier nummers goed is vertegenwoordigd in de set.

Mayhem heeft redelijk wat werk gemaakt van de podiumaankleding. Zo zorgt een videoscherm voor sfeervolle, onheilspellende beelden van kelders en andere lugubere settings. En uiteraard komt frontman Attila Csihar in een bijzondere outfit het podium op. Tijdens de eerste ‘acte’ ziet hij eruit als een mengeling van Papa Emeritus (Ghost) en een edelman uit Marrakesh. Daarna komt hij terug als een soort aan lager wal geraakte, Duitse legerofficier. Aan de zijkanten van het podium staan twee verhogingen, waarop hij zich regelmatig laat zien. Als maatje heeft hij een schedel bij zich, die hij meestal dicht bij de microfoon houdt tijdens zijn zang. Het ziet er wellicht wat onorthodox uit, maar wie de band in zijn roemrijke carrière eerder live heeft gezien, zal beamen dat de presentatie ronduit braafjes is voor deze groep. De heren worden ook al een paar jaartjes ouder natuurlijk.

Ondanks de leeftijd blijkt Hellhammer echter nog steeds een ware natuurkracht te zijn. De intensiteit waarmee hij zijn geëtaleerde instrumentarium aan gort knuppelt, is vrijwel onovertroffen. Helaas gaan door de snoei- en snoeiharde sound wel enorm veel details verloren en verwordt de muziek tot een muur van geluid, waarin het soms zelfs even zoeken is welk nummer de band eigenlijk speelt. Vooral de nieuwere nummers lijden onder dat euvel. Een ander minpunt is dat Csihar live eigenlijk behoorlijk eendimensionaal klinkt. Hij krijst zich op vrij monotone wijze door de nummers, wat toch een behoorlijk contrast is met het veel diversere scala aan onheilspellende keelklanken dat hij in de studio weet te produceren. Door de combinatie van de harde sound en de relatief rechtlijnige zang is het optreden van Mayhem weliswaar intens, maar ook minder diepgaand dan op voorhand verwacht.

In zo’n muur van geluid ontlokken de klassiekers die we van haver tot gort kennen de meeste reactie. Het onvermijdelijke Freezing Moon bijvoorbeeld, dat nog niets van zijn zeggingskracht heeft ingeboet. En verrassenderwijs blijkt het primitieve simplisme van het Deathcrush-materiaal dat als toegift wordt gespeeld (met begeleidende afbeeldingen uit die roemruchte dagen) eigenlijk nog het best over te komen. Zo beukt Mayhem nog een laatste keer alles eruit, om met afsluiter Pure Fucking Armageddon het verrassend jeugdige publiek duidelijk te maken dat je ook op middelbare leeftijd een zaal in puin kunt leggen. Groots is het optreden zeker niet, maar Mayhem resoneert vanavond op een rauwer, meer elementair niveau dan op plaat en ook dat heeft zo zijn charme.

Setlist Mayhem:
1. Realm Of Endless Misery
2. Buried By Time And Dust
3. Life Is A Corpse You Drag
4. Bad Blood
5. Chimera
6. The Vortex Void Of Inhumanity
7. Ancient Skin
8. Psywar
9. To Daimonion
10. View From Nihil
11. Whore
12. Freezing Moon
13. Cursed In Eternity
14. Weep For Nothing
15. From The Dark Past

Toegift:
16. Silvester Anfang
17. Deathcrush
18. Necrolust
19. Carnage
20. Pure Fucking Armageddon

Setlist Marduk:
1. Frontschwein
2. Wolves
3. Throne Of Rats
4. Shovel Beats Sceptre
5. Cloven Hoof
6. Sulphur Souls
7. On Darkened Wings
8. Infernal Eternal
9. The Black...
10. Panzer Division Marduk
11. The Blond Beast

Setlist Immolation:
1. An Act Of God
2. Swarm Of Terror
3. Majesty And Decay
4. Adversary
5. Dawn Of Possession
6. Blooded
7. Higher Coward
8. Rise The Heretics
9. Nailed To Gold
10. The Age Of No Light