Slechts één jaar na het omvangrijke dubbelalbum Testimony keert Neal Morse alweer terug aan het progrock-front middels One. De voormalig frontman van Spock’s Beard luchtte op het vorige album zijn hart, maar pakt het op One iets minder persoonlijk aan. Centraal staat ditmaal de zondeval van de mens en zijn uiteindelijke terugkeer tot God. Wie bekend is met het uitstekende Testimony, weet echter dat de boodschap niet ten koste van de muziek gaat, ook al houdt Neal Morse er inmiddels uitgesproken religieuze ideeën op na die een belangrijk gedeelte van de muziek vormen.

Hoewel er tekstueel gezien dus duidelijke verschillen zijn met Spock’s Beard, tapt Neal Morse muzikaal gezien nog altijd uit hetzelfde vaatje, overigens zonder zichzelf ergens te herhalen. Daarvoor is de beste man een veel te geniale songwriter en componist, en bovendien kan hij steunen op een breed scala aan rasmuzikanten. Mike Portnoy levert bijvoorbeeld wederom geniaal drumwerk af (luister maar eens naar het einde van Author of Confusion) en verder zijn rasgitarist Phil Keaggy en bassist Randy George (van Testimony Live) van de partij.

Wat opvalt in vergelijking met Testimony, is dat de nummers op One veel langer zijn, met vier nummers die tien of meer minuten duren. Natuurlijk is dat voor de doorgewinterde prog-fan geen enkel probleem. Opener The Creation alleen al klokt pas na achttien minuten uit, maar verveelt geen moment. Alle Spock’s Beard-elementen zijn terug te vinden: veel afwisseling, harmonieuze keyboardpartijen, gecontroleerde maar ingenieuze drumritmes en bovenal de prachtige, warme zang van Neal Morse. Met de hieropvolgende ballad The Man’s Gone bewijst Neal wederom ook schitterende korte nummers te kunnen schrijven, die juist opvallen door hun integriteit en simpelheid, maar daardoor des te krachtiger zijn. Author of Confusion is een stuk heftiger, maar kent ook voldoende afwisseling dankzij enkele rustige passages en de ingenieuze zangpartijen op het eind.

Het heeft geen zin om ieder nummer verder nog afzonderlijk te gaan bespreken, maar iedereen die bekend is met het werk van Neal Morse (zowel bij Spock’s Beard als solo) weet dat dit geen man is die half werk zal afleveren. One is dus een ware traktatie voor de liefhebbers van progressieve rock geworden, waarop geen uitzonderlijk nieuwe paden bewandeld worden, maar wél kwaliteit met een hoofdletter ’k’ geboden wordt.

Tracklist:

1. The Creation
I) One Mind
II) In A Perfect Light
III) Where Are You?
IV) Reaching From The Heart
2. The Man's Gone
3. Author Of Confusion
4. The Seperated Man
I) I'm In A Cage
II) I Am The Man
III) The Man's Gone Reprise
IV) Something Within Me Remembers
5. Cradle To The Grave
6. Help Me/The Spirit And The Flesh
7. Father Of Forgiveness
8. Reunion
I) No Seperation
II) Grand Finale
III) Make Us One