Het is onvoorstelbaar, maar dit jaar is het veertig jaar geleden dat de Noorse blackmetalband Mayhem zijn roemruchte debuuttape Pure Fucking Armageddon (1986) uitbrengt. Over de vier decennia die volgen, zijn boeken volgeschreven en meerdere documentaires gemaakt. Met name in het eerste decennium zorgen controverses en schokkende gebeurtenissen ervoor dat Mayhem een beruchte naam wordt. De status van de band wordt legendarisch na de release van het debuutalbum De Mysteriis Dom Sathanas (1994), een album dat als een van de meest invloedrijke blackmetalalbums aller tijden geldt. De ronduit ijzingwekkende vocale acrobatiek van zanger Attila Csihar, die zich door de acht ijzersterke nummers fluistert, gromt, piept, krijst en kreunt, is nog steeds ongeëvenaard.
In de jaren die volgen, kiest Mayhem consequent voor zijn eigen muzikale pad, waarin experimenteerdrift veel belangrijker wordt gevonden dan de noodzaak tot stilistische consistentie. Ook de vele bezettingswisselingen zorgen ervoor dat deze pioniers nooit helemaal zijn vast te pinnen. Typerend voor die drang om de eigen koers te bepalen, is het sleutelalbum Ordo Ad Chao (2007). Drie jaar na het uitstekende, zeer positief ontvangen Chimera (2004), waarin de band lijkt terug te keren naar zijn blackmetalroots na het experimentele Grand Declaration Of War (2000), kijkt de hele wereld reikhalzend uit naar nieuw werk. De anticipatie groeit als bekend wordt dat niemand minder dan Attila Csihar terugkeert als zanger. In plaats van een plaat die teruggrijpt op het legendarische debuutalbum, blijkt Ordo Ad Chao echter een impressionistisch, ondoorgrondelijk werkstuk, waarin duidelijke songstructuren ondergeschikt zijn gemaakt aan het creëren van een zeer naargeestige sfeer. En ondanks de initiële reacties kunnen we inmiddels wel stellen dat het album is uitgegroeid tot een respectabel monument, dat wederom voor veel groepen als inspiratie heeft gediend.
Begin februari verschijnt na een lange periode van stilte dan eindelijk weer een nieuw album van de band. Liturgy Of Death is pas de zevende full-length in al die jaren en geldt als opvolger van het in 2019 uitgebrachte Daemon, een plaat waarop Mayhem wat rechtlijniger en vooral flink wat agressiever voor de dag komt. Die lijn wordt doorgetrokken op Liturgy Of Death. Hoewel de niet heel toegankelijke openingstrack Ephemeral Eternity nog dreigend en slepend begint en vol esoterische riffs staat, bevatten nummers als Despair en Aeon’s End veel meer vuur. Het zijn zeer solide blackmetaltracks van hoorbaar ervaren muzikanten – niet al te complex, maar wel met voldoende diepgang en met technische precisie uitgevoerd.
Mayhem heeft twee grote troefkaarten, hoewel de een minder onomstreden is dan de ander. Want niemand zal ontkennen dat het drumwerk van Hellhammer ronduit formidabel is. Ik weet niet hoe deze gast het voor elkaar krijgt, maar de intensiteit waarmee hij opereert, is vrijwel ongeëvenaard. Daardoor hakken vooral Weep For Nothing en Propitious Death er genadeloos in – en raken ze in combinatie met de verfijnd-dissonante gitaarloopjes precies de juiste ‘sweet spot’. Daarnaast is frontman Atilla Cshihar natuurlijk een boegbeeld. Zijn vocale veelzijdigheid stoot mensen af, maar trekt anderen net zozeer aan. Ik ben persoonlijk fan van zijn stemgeluid, want hij slaagt er altijd in om een extra mate van ongerieflijkheid toe te voegen aan de muziek met zijn verwrongen en soms aan het maniakale grenzende gekerm. En hoewel zijn doodsgereutel minder dwingend is dan in zijn hoogtijdagen, drukt hij nog altijd een stempel op de sound van de band.
Hoewel Liturgy Of Death veel fraais te bieden heeft voor de genreliefhebber en de compromisloze aanpak veel mensen zal aanspreken, bekruipt mij tijdens de tweede helft van het album wel het gevoel dat er nóg meer in had gezeten als de band iets meer ruimte had genomen om te experimenteren, af en toe gas terug te nemen en de dissonante gitaarklanken nog wat meer ruimte te geven. Op de sporadische momenten waarop de band dat namelijk wel doet (Realm Of Endless Misery, de uitstekende bonustrack Life Is A Corpse You Drag), valt op dat de muziek eigenlijk nog meer sinister en beklemmend wordt dan tijdens de momenten waarop Hellhammer alle hoeken en gaten dicht mept. Desondanks maakt Mayhem met dit solide album duidelijk dat deze oude rotten niet van plan zijn om op hun lauweren te rusten.
Tracklist:
1. Ephemeral Eternity
2. Despair
3. Weep For Nothing
4. Aeon's End
5. Funeral Of Existence
6. Realm Of Endless Misery
7. Propitious Death
8. The Sentence Of Absolution
9. Life Is A Corpse You Drag (bonustrack)
10. Sancta Mendacia (bonustrack)
