Nu 2025 definitief achter ons ligt, de oliebollen verteerd zijn, de vuurwerkresten weggeveegd worden en de kerstbomen opgeruimd zijn, is het de eerste maanden van 2026 nog één keer tijd om achterom te kijken naar het afgelopen muzikale jaar, voordat het vizier weer op de toekomst wordt gericht. Welke platen van vorig jaar zijn interessant genoeg om alsnog in de schijnwerpers te zetten? In deze terugblikkende reeks bespreek ik tien platen uit 2025 die zeker de moeite van het beluisteren waard zijn.

De tweede in deze serie die ik bespreek, is van een band die zich met zijn vorige album wereldwijd in de kijkers heeft gespeeld. Niet vaak hoorden we een plaat die compositorisch zo groots is, die de luisteraar zo perplex laat staan qua speltechniek en die met zoveel vanzelfsprekende klasse opereert als Woe (2022), het tweede album van de progressieve deathmetalgroep An Abstract Illusion. De lange, vaak de tienminutengrens passerende composities zitten ronduit fenomenaal in elkaar. De band laveert behendig tussen technische hoogstandjes en machtige, theatrale passages, waardoor de nummers enorm soepel en vloeiend lopen. Qua invloeden horen we aspecten terug van Opeth, Disillusion en Persefone, maar An Abstract Illusion klinkt nergens als een kloon en doet ook totaal niet onder voor deze groten der aarde.

Met The Sleeping City keren de Zweden in oktober van 2025 terug met een nieuw werkstuk, dat qua ambitieniveau niet onderdoet voor zijn voorganger. Met zeven nummers, die tezamen ruim een uur klokken, kiest het kwartet wederom voor een gelaagde compositorische aanpak, waarin de band alle ruimte neemt om zijn muzikale ideeën tot volle wasdom te laten komen. Zo laat opener Blackmurmur alleen al genoeg ideeën horen waar menig band een heel album voor nodig heeft. Het elf minuten durende epos begint met verrassende, koele synthwave en bouwt uit richting de theatrale, progressieve death metal vol grandeur, zoals die ook op de voorganger te horen is, maar verder verrijkt met cleane zang en toetsenwerk waarin progressieve rockinvloeden te horen zijn. Gastvocalist Lukas Backeström maakt de compositie met zijn verbeten screams nog intenser, terwijl de bij vlagen woelige instrumentatie qua sfeer een beetje richting Ihsahn-achtig territorium schuift.

Dat kan toch haast niet beter, zou men denken. Niets blijkt minder waar. Met het briljante No Dreams Beyond Empty Horizons leveren de mannen namelijk een van de spannendste nummers van het jaar af. Na een entree vol strak hakwerk (dat wat aan Allegaeon doet denken) verrast de band regelmatig met melodieuze heavymetalriffs, om dan weer bijna neurotisch uit te pakken met technische, snel van vorm wisselende riffs. Met een uitgesponnen gitaarsolo en een dromerige, bijna David Gilmour-achtige passage tegen het eind toont An Abstract Illusion zich van zijn meest progressieve kant.

Naast die dromerige momenten toont An Abstract Illusion toch ook regelmatig zijn onverholen kracht. Zo doet Like A Geyser Ever Erupting zijn naam eer aan. De dreigende riffs en de chaotische, kolkende onderstroom roepen inderdaad het gevoel op dat de track op het punt van eruptie staat. In de tweede helft van het nummer nemen keyboardpartijen geleidelijk een plek op de voorgrond in, aangevuld met gastbijdragen op de cello (Jonathan Miranda-Figueroa) en viool (Dawn Ye). Voor deze klassieke instrumenten is een nog grotere rol weggelegd in het prachtige Frost Flower, dat bovendien verrast met cleane zang, die verrassend gevoelig en bijna fragiel klinkt. De manier waarop klassieke invloeden harmonieus en kunstig worden verweven met progressieve death metal, heeft de band gemeen met Ne Obliviscaris. De emotionele, groots aangezette climax klinkt alsof Dream Theater en Opeth in hoogtijdagen samenkomen.

Hoewel An Abstract Illusion zijn vleugels op dit album nog verder uitslaat dan voorheen, is er ook sprake van continuïteit. Zo ligt het elf minuten durende Emmett het meest in het verlengde van het vorige album. Dat is overigens geen kritiek, want qua uitvoering is het nog steeds een formidabel, progressief deathmetalepos, als een perfect uitgevoerde, muzikale reis. Enkele boeiende synthwave-passages, die zich beleefd voegen naar het vlekkeloze gitaarwerk en het soepele drumwerk, brengen extra verrijking aan. In het titelnummer pakt het viertal een laatste maal uit. Tegendraadse riffs, lekker complexe drumritmes, wederom veel klassieke muzikaliteit middels cello en viool, enkele kalmere passages met rustiek gitaargepluk en nog zo’n laatste, uitgesponnen solo als kers op de taart: werkelijk alles wordt hier uit de kast getrokken.

Met The Sleeping City tooit An Abstract Illusion zich definitief tot een van de beste en meest interessante bands die momenteel rondlopen. Wat een rijk, boeiend, dynamisch meesterwerk is dit! An Abstract Illusion was al progressief, technisch onderlegd en vol ambitie, maar is nu nog avontuurlijker en nog meer op zoek naar contrasten tussen extremen. De harde passages zijn nog intenser, de instrumentatie rijker en veelzijdiger en er is ook meer ruimte voor verstilling. Gelukkig heeft The Sleeping City ook een uitstekende productie meegekregen, waardoor al dit vakmanschap in volle glorie te beluisteren valt. Dit is een uur lang puur genieten!

Tracklist:
1. Blackmurmur
2. No Dreams Beyond Empty Horizons
3. Like A Geyser Ever Erupting
4. Frost Flower
5. Emmett
6. Silverfields
7. The Sleeping City