Voor sommigen gaat er niets boven het oude Katatonia. Ook de recent vertrokken gitarist Anders Nyström had graag gezien dat er weer wat meer van de eerste paar platen tijdens de optredens gespeeld zou worden. Daar wil Jonas Renkse echter niet aan. De zanger en gitarist namen als gevolg van het meningsverschil na 24 jaar samenwerken in de Zweedse formatie afscheid. Ook gitarist Roger Öjersson vertrok. Nico Elgstrand, bekend van Entombed (A.D.), en Sebastian Svalland (Letters From The Colony, ex-In Mourning) zijn de nieuwe gitaristen.

Klinkt Nightmares As Extensions Of The Waking State daardoor wezenlijk anders dan de voorgaande albums? Nee, want Nyström schreef al enkele jaren geen muziek meer. Renkse is de songwriter en dat hoor je dan ook duidelijk terug op deze veertiende langspeler van het kwintet. Slechts de gitaarsoli klinken hier en daar anders, zoals in Temporal. Verder sluit het nieuwste materiaal goed aan bij City Burials (2020) en Sky Void Of Stars (2023), maar zeker de eerste helft van de plaat zijn er ook wel elementen van Night Is The New Day (2009), bijvoorbeeld in de openingstrack. The Liquid Eye en ook de stevige riffs in de composities erna knipogen naar de goede oude tijd.

Hoewel er veel bekende elementen gecombineerd en afgewisseld worden, zorgt het progressieve aspect ervoor dat je een aantal luisterbeurten nodig hebt om te doorgronden wat er allemaal gebeurt. Bepaalde secties liggen vrijwel direct lekker in het gehoor, maar de bijzondere transities doen dan weer de wenkbrauwen fronsen. Soms lijkt het van de hak op de tak te gaan en lijkt de band op meerdere gedachten te hinken. Na meerdere draaibeurten vallen de puzzelstukjes echter in de meeste gevallen op hun plek, maar er blijven vraagtekens.

Ook qua herinneringswaarde zijn het delen van nummers die, net als het hoogstaande technische spel, een hoge waardering krijgen. Zo begint Wind Of No Change met een sterke ritmesectie en een bijdrage van een koor, maar gaat het refrein niet mee in de euforie. “Hail satan” is vervolgens dan wel weer een opmerkelijke tekst. De eerste single Liliac is een gestroomlijnde track met interessante ritmetwists en een heel sterk einde. Departure Trails, dat de zachtere composities van kant b van de plaat inluidt, scoort met de melancholische signature sound en met een fijne groove. Efter Solen valt op door twee elementen. Ten eerste de elektronica (die elders op het album veelal achterwege blijft, op de ambient synthesizerpartijen na). Het tweede dat opvalt is dat het nummer in het Zweeds gezongen is.

Nightmares As Extensions Of The Waking State is wederom een prima album van Katatonia. Het zal niet de geschiedenis ingaan als een essentiële plaat, maar als een herkenbare, waarvan de eerste helft stevige nummers bevat en de tweede kalmer is. Hoewel de herinneringswaarde van veel nummers niet hoog is, bieden de muzikanten met hun vakmanschap voldoende om van te genieten en zorgen de progressieve ritmetwists ervoor dat je het album wil blijven herontdekken.

Tracklist:
1. Thrice
2. The Liquid Eye
3. Wind Of No Change
4. Lilac
5. Temporal
6. Departure Trails
7. Warden
8. The Light Which I Bleed
9. Efter Solen
10. In The Event Of