John Arch moet haast wel één van de meest aanbeden zangers in het metalgenre zijn. Best opmerkelijk. In de jaren tachtig zong de man welgeteld drie albums van Fates Warning in, om vervolgens compleet van het toneel te verdwijnen. Die drie schijfjes bezorgden hem wel die bijna mythische status. Zeker in Duitsland. Kijk de opnames van de reünieshow op het festival Keep It True maar terug. Als de man met de markante hoge stem de eerste noten van The Sorceress inzet, lijkt het alsof er een bom afgaat in de sporthal.

Die paar shows met Fates Warning zorgden kennelijk ook voor wat broodnodige inspiratie. Niet voor een nieuw album in die klassieke bezetting, maar voor de tweede plaat van Arch/Matheos. Acht jaar hebben we er op moeten wachten, sinds het spectaculaire debuut Sympathetic Resonance. Een cd die in eerste opzet eigenlijk als een gewoon Fates Warning-album, met huidig zanger Ray Alder, bedoeld was. Winter Ethereal is dat niet. Winter Ethereal is puur en alleen van John Arch en snarenplukker Jim Matheos. Aangevuld met een karrenvracht aan gastmuzikanten.

Dat hoor je eraan af. De kenmerkende staccato riffs van Matheos spelen een veel minder opvallende rol op deze tweede telg. De Amerikaan hakt er wel degelijk afgemeten op los, waar nodig, maar daagt zichzelf regelmatig uit tot instrumentale partijen die we niet zo van hem gewend zijn. Zo speelt de gitarist de nodige solo's. Normaliter niet zijn sterkste kant, al brengt hij het er samen met enkele gastsolisten bijzonder sterk vanaf. In de sound zit tevens veel meer melodie dan voorheen. Zweverige gitaarlijnen en catchy stukken vechten continu om de aandacht met complexere akkoordenschema's. In slotstuk Kindred Spirits gaat Arch/Matheos zowaar even op de powermetaltoer, met gierende solo's en de snelste drumpartijen van het album.

In 2011 gaf ik Sympathetic Resonance met 98 punten een dikke score. Waarschijnlijk voor een deel doordat Arch sinds zijn solo-ep A Twist Of Fate uit 2003 überhaupt weer wat van zich liet horen. De plaat is inmiddels ruimschoots bezonken en achteraf ben ik wellicht wat te enthousiast geweest. Hoewel ik die cd nog regelmatig draai en er elke keer weer van geniet, is Winter Ethereal de betere plaat. Deels door het afwisselende songmateriaal en het spetterende gitaarwerk, maar vooral door de man met de hoge stem. John Arch blijkt op dreef. Hij varieert veel meer en zoekt niet continu de peilloze hoogten op. Neem het briljante Straight And Narrow, waarvoor eveneens een videoclip is gefabriceerd. Heerlijk compact metalnummer, met zowaar een uiterst pakkend refrein. Arch kan dus veel meer dan louter vocaal dansen en onorthodoxe zanglijnen bedenken.

Uiteraard is dat wel de kunst die hij het meest beheerst. Opener Vermillion Moons zegt wat dat betreft voldoende. Een epische krachtpatser, waarin Arch de volle negen minuten dominant aanwezig is. Voor sommige luisteraars is zijn indringende en nasale stemgeluid wellicht wat te veel van het goede. Kan allemaal. Maar technisch gezien zet de zanger het gros van zijn collega's met gemak in de schaduw. Arch zingt namelijk loepzuiver. Wanneer hij naar het randje neigt, volgt er altijd een slimme stembuiging of uithaal, waardoor al te gekke strapatsen uitblijven.

Ik lees hier en daar wat kritische noten over de lengte van het album. Met 67 minuten moet je inderdaad even doorbijten. Of dat echt erg is? Wat mij betreft niet. Het is maar de vraag of er nog een derde schijf uit deze geweldige samenwerking voortkomt. Laten we het hopen. En als dat niet het geval is, hebben we in elk geval Winter Ethereal waar we geruime tijd mee vooruit kunnen. Een meesterwerk dat in alle opzichten af is. Op de productie valt niets aan te merken en het artwork zit de muziek als gegoten. Hier zijn topmuzikanten aan het werk. Geniet ervan.

Tracklist:
1. Vermilion Moons
2. Wanderlust
3. Solitary Man
4. Wrath Of The Universe
5. Tethered
6. Straight And Narrow
7. Pitch Black Prism
8. Never In Your Hands
9. Kindred Spirits