Het is niet vanzelfsprekend dat een band meer dan twee decennia actief blijft. Veel groepen hebben er al lang het bijltje bij neergegooid voordat ze dergelijke mijlpalen bereiken. Voor de Finse folkmetalband Ensiferum is het zelfs al drieëntwintig jaar geleden dat de groep het legendarische, titelloze debuutalbum uitbrengt. Het vormt – samen met platen van Finntroll en Korpiklaani – de opmaat naar een nieuwe golf aan folkmetalbands, die over het algemeen een frissere en frivolere benadering laat horen ten opzichte van de oudere pagan- en vikingmetalgroepen. Zeker in het eerste decennium van deze eeuw timmert Ensiferum aan de weg, met uitstekende platen als Iron (2004) en Victory Songs (2007) als triomfantelijke monumenten in het genre.

Van het relatief beperkte percentage bands dat het tientallen jaren volhoudt, is er een nóg beperkter aantal dat zich in die lange bestaansgeschiedenis ook nog eens opnieuw uitvindt. Vaker kiezen groepen voor vertrouwde patronen. De muziek van dergelijke bands voelt meestal als een stel comfortabel zittende schoenen, die keer op keer worden aangetrokken – waar wellicht al wel wat sleet op zit, maar die je toch maar wat graag in de garderobe houdt. U raadt het al – op die manier kunnen we de muziek van Ensiferum na dat eerste decennium wel zo’n beetje samenvatten. De platen die in het tweede decennium verschijnen, zijn wisselvallig qua niveau - sommige heel verdienstelijk, sommige ronduit middelmatig.

Met het in 2020 verschenen Thalassic lijkt Ensiferum echter weer iets van het heilige vuur te hebben teruggevonden. Het resultaat is een buitengewoon aimabel schijfje, waarop de band frisser en sprankelender voor de dag komt dan eerder, mede dankzij de sterke, aanvullende powermetalvocalen van nieuwe toetenist Pekka Montin. Vier jaar later zijn we met Winter Storm aangekomen bij langspeler nummer negen, die overigens is voorzien van een spuuglelijke, artificiële albumhoes. Het gaat om het innerlijk, zeggen we dan natuurlijk, dus laten we nader bekijken hoe Ensiferum het er muzikaal van afbrengt op deze nieuwe langspeler.

Na een pompeus intro, dat het predicaat ‘typisch Ensiferum’ verdient, komen de Finnen trappelend uit de startblokken met het prima Winter Storm Vigilantes – een opzwepende track vol frivool gitaarwerk, die verfrissend is door de ruimte die achtergrondzanger Montin krijgt om zijn epische powermetaluithalen te etaleren. Deze track gaat live ongetwijfeld voor een flinke energieboost zorgen! Het aan Wintersun herinnerende Long Cold Winter Of Sorrow And Strife begint filmisch en neemt de tijd om op te bouwen. De track weet - ondanks de relatief monotone aanpak en het tragere tempo - te overtuigen. Dat komt met name door het pakkende refrein, de sterke orkestratie en de langgerekte screams van Petri Lindroos.

Daarna volgt echter een flinke dip, die ook te maken heeft met de volgorde van de composities. Zo is Fatherland wat eentonig en vlakjes. Met Scars In My Heart volgt vervolgens een track waarin gastzangeres Madeleine Liljestam (Eleine) alle vocalen voor haar rekening neemt. De compositie balanceert tussen kunst en kitsch – en neigt uiteindelijk naar het laatste, want de teksten doen wel erg melodramatisch aan. Het nummer heeft daardoor iets te veel weg van een vikingversie van een boeketreeks. En als vervolgens met Resistentia een nogal potsierlijk intermezzo volgt, begin ik toch wel te twijfelen over de richting die de band is ingeslagen.

Met het snelle en energieke The Howl volgt gelukkig een opleving. Het ruim acht minuten klokkende epos From Order To Chaos is daarentegen weer wisselvallig. Het blijft een ietwat onsamenhangende collage. De cleane zanglijnen komen hier minder tot hun recht en de spokenwordpassage is vooral slecht geacteerd. In combinatie met de dromerige, maar nogal oppervlakkige orkestratie voelt het nummer als een Netflix-serie: op het eerste gezicht pakkend, meeslepend en groots, maar uiteindelijk vrij hol en inhoudsloos. Gelukkig eindigt Ensiferum met een prima, lekker snelle kraker in de vorm van Victorious.

Mijn eerdere referentie aan het stel goed ingelopen schoenen heeft waarschijnlijk al duidelijk gemaakt dat ook Winter Storm weinig tot geen nieuwe elementen kent. Het enige lichte stijlverschil is dat de Finnen nog iets meer nadruk leggen op cleane zang. Verder is het materiaal direct herkenbaar. Cruciaal is in dat geval de uitvoering. Gebeurt die op de automatische piloot, of geeft de band blijk van daadkracht en compositorische souplesse? In het geval van Winter Storm gaan deze opties eigenlijk allebei op – en dat maakt het tot een wisselvallig werkstuk. Op de beste momenten is het als vanouds genieten en sommige composities verrassen, maar daar staat tegenover dat de groep af en toe doorslaat in melodramatiek en te vaak kiest voor intermezzo’s die weinig toevoegen. Winter Storm is zeker geen verkeerde plaat, maar blijft wel een flink stuk achter bij zijn voorganger.

Tracklist:
1. Aurora
2. Winter Storm Vigilantes
3. Long Cold Winter Of Sorrow And Strife
4. Fatherland
5. Scars In My Heart
6. Resistentia
7. The Howl
8. From Order To Chaos
9. Leniret Coram Tempestate
10. Victorious