Als er één band is die z'n naam eer aan doet, is het wel Amorphis. De immer bescheiden Finse band koos z'n naam meer dan tien jaar geleden als zijnde een creatieve verbastering van het woord 'amorphous', een gegeven dat ten tijde van het debuut "The Karelian Isthmus" nog slechts een voorschaduw van het veranderlijke, progressieve karakter van de Finnen vormde. Zonder meer behoort Amorphis tot de boeiende liga van bands die constant blijven veranderen, en nimmer tot stagnatie vervallen. Om de aanhoudende muzikale kwaliteit van de band te vieren, breng Relapse in de vorm van "Chapters" een zeventien nummers tellende best-of plaat uit, compleet met onuitgebrachte tracks en een DVD met daarop vijf videoclips, die de band gedurende z'n loopbaan opgenomen heeft.

Laat ik om te beginnen even beknopt de vijf albums nader toelichten.

Het debuutalbum "The Karelian Ishtmus" (1993) was een zeer sterke, licht progressieve death metal plaat die Amorphis een zekere naamsbekendheid bracht in de wat meer 'open-minded' extreme metal kringen. Vier jeugdige Finnen gaven blijk van zeer volwassen kompositionele en technische vaardigheden, evenals een vermogen om boven de grijze middelmaat van de death metal uit te stijgen. Desondanks kwam het grote succes pas met het daarop volgende "Tales From the Thousand Lakes" (1994), een gevarieerde en erg bont klinkende progressieve death/doom plaat die als een bom insloeg in de extreme metal scene. Tot op heden is "Tales…" het meest succesvolle Amorphis album, en wordt dan ook terecht als een grote klassieker en een essentieel muzikaal juweeltje beschouwd.

Grote veranderingen zetten in toen er wisselingen in de line-up plaatsvonden, met als belangrijkste uitkomst dat Amorphis nu beschikte over zowel een grunter als een zanger. "Elegy" (1995) laat de tot nu toe grootste transformatie in stijl horen. Het is een onbetwist meesterwerk dat verwante en conflicterende gevoelens als duisternis, melancholie en optimisme in het zware geluid van metal gestalte geeft. Tel daarbij op de frisse folk-melodieën en de immer aanwezige progressieve invloeden, en we kunnen van een weergaloos goed album spreken. Met "Tuonela" (1999) groef Amorphis zich wat dieper in, in de nieuwgevonden melodieuze metal sound. Bijna verdwenen was de death grunt, waardoor de band nieuwe mogelijkheden met melodie en minder agressieve en duistere sfeerbeelden kon verkennen. Bovenal was "Tuonela" een zeer consistent album, dat Amorphis neerzette als een band die langzamerhand de restricties van het metal genre van zich af schoof en meer 'song-based' te werk ging. Het hoogtepunt van deze ontwikkeling is tot op heden Am Universum (2001), het album dat de Finse band na een aantal jaren pootje baden nu eindelijk in alternatieve rock-wateren bracht, om geheel op te gaan in de schijnbaar volbrachte transformatie (met nadruk op schijnbaar) en alle vruchten daarvan te plukken. Met een lichtere sound en een wat sterkere nadruk op de '70s prog-rock invloeden, leverde "Am Universum" vooral heel erg mooie liedjes op.

"Chapters" bevat zeventien nummers, drie van elk studio-album en een tweetal tracks van de mcd's "My Kantele" en "Black Winter Day". Wat betreft de keuze van de songs voor deze compilatie heb ik niets te klagen. Klassiekers als "Black Winter Day", "Warriors Trial" en "My Kantele" ontbreken uiteraard niet, en met een band kwalitatief zo consistent als Amorphis ga je wat betreft de selectie van de overige nummers natuurlijk niet snel de mist in.
Bijzonderheden zijn de 'radio edit' van het heerlijke "Alone", een stevige en pakkende rocker van het uitstekende "Am Universum", het tot op heden onuitgebrachte "Too Much to See", een aangename, wat melancholische song die het voorgenoemde album niet haalde, en het uit de "Tuonela"-periode stammende "Northern Lights". Vooral deze laatste track is bijzonder, aangezien het voor Amorphis zeer robuuste riffs laat horen en zanger Pasi Koskinen een ongehoord ruige, halfzuivere stem opzet. Zeer de moeite waard voor de echte liefhebbers, deze twee onuitgebrachte nummers.

Wat misschien wel het meest interessant is, is de DVD met clips van "Alone", "Divinity", "My Kantele", "Against Widows" en "Black Winter Day" (inderdaad in omgekeerde volgorde, evenals de nummers van de cd). Vooral leuk om te zien is de uiterlijke transformatie die Koskinen over de jaren heeft doorgemaakt, en de vastberaden indruk die hij maakt als hij in de camera kijkt. Een zeer aardige bonus, die de sterk toenemende belangstelling voor DVD nog maar eens extra onderstreept.

Een eindconclusie lijkt me in dit geval een beetje overbodig. "Chapters" is een schitterend naslagwerk van een band die een bijzonder plekje in mijn hart veroverd heeft, en ik raad de cd dan ook aan voor zowel fans als de 'Amorphis-maagden', waarvan de laatste groep aan "Chapters" een waardevolle gids tot de discografie van de Finnen heeft.

Tracklist CD:
1. Alone
2. Drifting Memories
3. Too Much to See
4. The Way
5. Northern Lights
6. Summer's End
7. The Brother-Slayer
8. Better Unborn
9. My Kantele
10. Weeper on the Shore
11. Moon and Sun
12. Black Winter Day
13. The Castaway
14. Drowned Maid
15. Warriors Trial
16. The Exile of the Sons of Uisliu
17. The Lost Name of God

Tracklist DVD:
1. Alone
2. Divinity
3. My Kantele
4. Against Widows
5. Black Winter Day