Vorig jaar verloor de metalwereld twee muzikanten die in Cynic hebben gespeeld. Bassist Sean Malone (1993-1994, 2008, 2011, 2012-2015, 2017-2020) en drummer Sean Reinert (1987-1994, 2006-2015). Het enige overgebleven lid, Paul Masvidal, besloot om door te gaan en ter verwerking Ascension Codes te maken. Dat doet hij samen met drummer Matt Lynch en toetsenist Dave Mackay, die ook verantwoordelijk is voor de synthbaspartijen. Kan Masvidal nog een keer een meesterwerk als Focus (1993) maken?

Deze vierde full-length komt nog het meest in de buurt van Traced In Air (2008), maar is een entiteit op zich. Enerzijds hoor je de atmosferische fusion metal en de vocoder-vocalen, anderzijds is het geheel spiritueler en gelaagder, zijn de baspartijen vervangen door synthbaspartijen (omdat Masvidal aangeeft dat Malone niet te vervangen is). Het drumwerk is wat moderner en bevat onder meer breakbeats.

Zoals bij elke plaat van Cynic het geval is, moet je ook deze meerdere malen beluisteren om ‘m te kunnen doorgronden en daarna blijf je nog met vraagtekens zitten. Waarom bijvoorbeeld elke keer een interlude (zie codes in de tracklist) tussen de reguliere composities? Antwoord daarop krijgen we op zijn vroegst volgend jaar, als Masvidal een geanimeerde film vrijgeeft over corresponderende dna-codes. Het mysterieuze komt ook terug in de zangpartijen, die deels moeilijk te volgen zijn vanwege de vervorming. Daarnaast staan ze relatief zacht in de mix. Dat is vooral het geval bij de extreme vocalen, die enkele malen opduiken.

Het diepgaande conceptalbum heeft meerdere sterke fases. Het instrumentale The Winged Ones is een heel fijn, melodieus, fusionrockend nummer met interessant drumspel en prima soleerwerk op zowel gitaar (van meestergitarist Plini) als synthesizer. Elements And Their Inhabitants is wat directer en komt wat meer in de buurt van voorganger Kindly Bent To Free Us (2014). Mythical Serpents is dankzij met name de ritmesectie, de beklijvende zanglijnen en de hypnotiserende tremologitaarpartijen een hoogtepunt. Aurora is een relatief catchy, doch aangrijpende track.

Er zijn helaas ook mindere fases. De interludes zullen ongetwijfeld een functie hebben, maar voorkomen dat er een lekkere flow in het album zit. Met name het wat lange DNA Activation Template (ambient, een vrouwelijke computerstem) zal snel tot skipmoment verworden. Kort erop volgt het wat minder overtuigende Architects Of Consciousness. Een ander opmerkelijk punt van kritiek is dat sommige details wat slordig zijn uitgewerkt, zoals de overgang naar het gitaardeel halverwege The Winged Ones en de transitie op een minuut in Mythical Serpents.

Zo’n meesterwerk als Focus is Ascension Codes, hoewel sommigen je anders doen willen geloven, dan ook niet. Daarvoor is het te fragmentarisch en wisselvallig. Dat wil niet zeggen dat het album meteen een tegenvaller is. Er wordt op hoog niveau gemusiceerd (met name het drumwerk verdient een compliment) en het geheel heeft diepgang en sfeer. Wat dat betreft is dit een geslaagd eerbetoon aan de twee Seans, twee muzikale helden die te vroeg heen zijn gegaan.

Tracklist:
1. Mu-54*
2. The Winged Ones
3. A'-va432
4. Elements And Their Inhabitants
5. Ha-144
6. Mythical Serpents
7. Sha48*
8. 6th Dimensional Archetype
9. DNA Activation Template
10. Shar-216
11. Architects Of Consciousness
12. DA'z-a86.4
13. Aurora
14. DU-*61.714285...
15. In A Multiverse Where Atoms Sing
16. A'jha108
17. Diamond Light Body
18. Ec-ka72