In het Engels bestaat de mooie uitdrukking “being late to the party” om personen te beschrijven die rijkelijk laat iets ontdekken dat het gros al lang en breed heeft omarmd. Een mooie Nederlandse beschrijving schiet mij niet direct te binnen, maar deze expressie dekt uitstekend de lading als het aankomt op mijn schielijk late kennismaking met het werk van Ulcerate. Deze technische avant-garde deathmetalgroep uit Nieuw-Zeeland wordt al sinds de release van het debuutalbum Of Fracture And Failure (2007) bewierookt door vriend en vijand. En die lofzang houdt aan – en neemt feitelijk louter toe - gedurende de jaren die volgen, met ieder album een verdere exercitie in minutieus uitgevoerde death metal. Toch is Cutting The Throat Of God, de deze zomer verschenen, zevende langspeler van het drietal, pas mijn eerste kennismaking met de band. Om er ter legitimering dan toch ook maar een Nederlandse uitdrukking in te gooien: beter laat dan nooit.

De muziek van Ulcerate klinkt eigenlijk vooral alsof Blut Aus Nord heeft besloten om death metal te gaan maken. Daarnaast zijn er invloeden van Immolation te ontdekken in het sinistere, dreigende karakter van de muziek. Het kost ook weinig fantasie om de schaduw van Mgla te ontwaren in de vele, tegendraadse loopjes en unheimische tempowisselingen waar Ulcerate met volmaakte precisie mee speelt. Tegelijkertijd speelt de muziek van Ulcerate zich af in een volstrekt eigen universum, waarin eigenlijk alle conventionele deathmetalregels niet louter met voeten worden getreden, maar zo goed als volledig worden genegeerd.

De zeven nummers op Cutting The Throat Of God zijn dan ook eigenlijk werelden op zich. Ze zijn niet eens buitensporig qua lengte, maar lijken de tijd te doen vertragen door hun labyrintische opbouw, gelaagdheid en technische details. Neem alleen al de briljante, zeven minuten durende opener To Flow Through Ashen Hearts. Die begint met vrij ruimtelijke ambient en wat subtiel, dissonant gepiel, maar ontplooit zich tot een meerkoppig monster, waarin fragiele momenten van verstilling worden afgewisseld met sinistere gitaarloopjes, drumsalvo’s die met mechanische precisie zijn uitgevoerd en de donkere grunts van Paul Kelland. De onberispelijke productie helpt bovendien mee om de technische details goed tot hun recht te laten komen.

Die combinatie van dissonante riffs, voortdurende tempowisselingen en technische hoogstandjes horen we in alle nummers terug. In het passend esoterisch getitelde Transfiguration In And Out Of Worlds bijvoorbeeld – een track vol polyritmische elementen, die voortdurend van vorm verandert. Nu eens pulserend en etterend, dan weer abrupt versnellend, alsof een buitenaardse entiteit zijn slachtoffer eerst aftast en dan de aanval genadeloos inzet. Of neem Further Opening The Wounds, waarin de dissonante riffs als een soort weldadige regendouche worden uitgekieperd over de luisteraar. En in het ijzersterke To See Death Just Once weet het alchemistische trio de spanning het meest op te bouwen door de wisselwerking tussen dreigende stiltes en woelige erupties.

Vooral knap aan Cutting The Throat Of God is dat de songstructuren volstrekt eigenzinnig zijn (je kan er als luisteraar moeiteloos urenlang in ronddolen), maar dat het materiaal tegelijkertijd heel transparant klinkt en zelfs bij vlagen verrassend melodieus is. De muziek is enorm complex en gelaagd, maar voelt geen moment verstikkend aan. In de capabele handen van Ulcerate lijkt dit soort technische, met klinische precisie uitgevoerde death metal eigenlijk volstrekt logisch. Maar dat is het natuurlijk niet, want het gros van de genregenoten vervalt toch al te snel in techniek ten koste van luisterplezier. Cutting The Throat Of God is anders. Het album is niet alleen hoogstaand, maar ook een genot om steeds opnieuw te beluisteren. Om wijlen Johan Cruijff te citeren: je gaat het pas zien als je het doorhebt.

Tracklist:
1. To Flow Through Ashen Hearts
2. The Dawn Is Hollow
3. Further Opening The Wounds
4. Transfiguration In And Out Of Worlds
5. To See Death Just Once
6. Undying As An Apparition
7. Cutting The Throat Of God