Nu 2024 definitief achter ons ligt, de oliebollen verteerd zijn, de vuurwerkresten weggeveegd worden en de kerstbomen opgeruimd zijn, is het de eerste maanden van 2025 nog één keer tijd om achterom te kijken naar het afgelopen muzikale jaar, voordat het vizier weer op de toekomst wordt gericht. Welke platen van vorig jaar zijn interessant genoeg om alsnog in de schijnwerpers te zetten? In deze terugblikkende reeks bespreek ik tien platen uit 2024 die zeker de moeite van het beluisteren waard zijn.
De vijfde in deze serie die ik bespreek, is van een band die eigenlijk geen introductie meer behoeft. Godspeed You! Black Emperor behoort immers tot de absolute vaandeldragers van de post-rock. Het anarchistische collectief muzikanten is verantwoordelijk voor enkele onbetwiste mijlpalen in de vorming van dit genre. Denk aan albums als F?A?8 (1997) en Lift Your Skinny Fists Like Antennas To Heaven (2000), die nog steeds niets aan impact hebben ingeboet. Het is echter vooral op de planken dat dit gezelschap volledig tot wasdom komt. Optredens zijn over het algemeen niets minder dan fenomenaal, zoals ‘GYBE’ in 2018 nog twee avonden achter elkaar bewees tijdens het Roadburn-festival. Deze band live meemaken is alsof de apocalyps zich in slow motion ontvouwt en je niets anders kunt dan jezelf onderdompelen in de transcendente zee aan gitaarruis, waarin de nummers steevast eindigen.
Na een radiostilte van tien jaar is het Canadese collectief sinds 2012 ook weer volop actief met nieuw werk. Vooral het in dat jaar verschenen 'Allelujah! Don't Bend! Ascend! en Luciferian Towers (2017) kunnen zich redelijk goed meten met de klassiekers, terwijl het in 2021 verschenen G_d's Pee AT STATE’S END een stuk kalmer en experimenteler uit de hoek komt. Daar is op zich niets mis mee, maar is wel even wennen, omdat de nadruk meer ligt op lang aanhoudende drones en ondersteunende strijkers (viool) en minder op grootse gitaarcrescendos. Drie jaar later is er ineens weer een nieuw album, met de weinig subtiele titel "NO TITLE AS OF 13 FEBRUARY 2024 28,340 DEAD". “Zijn die hoofdletters nu echt nodig?”, vraagt u zich wellicht af. Nou ja, wie zich bedenkt dat de titel verwijst naar het aantal Palestijnse doden sinds Israël de Gazastrook is binnengevallen – met alle verwoesting en bloedbaden tot gevolg – zal geen aanstoot meer nemen aan een titel die om aandacht schreeuwt.
Hoe klinkt zo’n boodschap van urgentie in muzikaal opzicht? Nou, verrassend traag en bedachtzaam. Godspeed You! Black Emperor neemt zeker in het begin wel erg lang de tijd om op te bouwen. Opener Sun Is A Hole Sun Is Vapors kabbelt wat voort en ook de eerste helft van het dertien minuten durende Babys In A Thundercloud begint wat eentonig - en dan zijn we dus al tien minuten onderweg. Gelukkig ontwikkelt laatstgenoemde track zich in de tweede helft op een positieve manier. Het tempo komt er wat meer in en de sfeervolle gitaarmelodieën maken indruk door hun rauwheid. Ze zijn op het randje van vals gespeeld, alsof ze meehuilen met de misère die de band wil aankaarten.
Met Raindrops Cast In Lead volgt het hoogtepunt van het album. Het ruim dertien minuten durende epos begint met zeer minimalistische ambient, terwijl een drumritme uit de diepte opdoemt. Langzaam wordt een vioolpartij van Sophie Trudeau toegevoegd, die al zoekend zijn intrede doet en de drums vergezelt – langzaam aanzwellend tot een steeds koortsachtiger ritme. Na vijf minuten zorgen samples en akoestisch gitaarwerk voor een weemoedige en minimalistische sfeer en creëren daarmee een moment van verstilling. Daarna neemt de viool het voortouw, ondersteund door het langzaam aanzwellende drumritme, om uiteindelijk te culmineren in een heerlijk schurende climax vol gierende gitaren.
Hoe spijtig is het dat deze meesterlijke compositie wordt opgevolgd door een vrij doelloos intermezzo (Broken Spires At Dead Kapital). Hierin gebeurt eigenlijk weinig meer dan willekeurig vioolwerk en dreigende achtergrondambient voorzien van wat percussie. Pale Spectator Takes Photographs is wisselvallig: de band weet middels nerveus vioolwerk goed een unheimisch gevoel te creëren, maar het nummer wil nergens echt ontvlammen en meandert uiteindelijk elf minuten voort. Gelukkig is het kortere, maar veel doelgerichtere Grey Rubble - Green Shoots een stuk mooier qua uitvoering. Vooral het ontroerende, droefgeestige akoestisch einde mag er zijn.
Hoewel Godspeed You! Black Emperor nog steeds relevant is en tot grootse muziek in staat blijft, is dit album in muzikaal opzicht cynisch genoeg een stuk minder urgent dan je zou hopen. Sommige tracks zijn te incoherent om volledig te boeien en hoewel de unieke sound van de band direct herkenbaar is, mis ik toch de prachtige climaxen. En dat is jammer, want met Raindrops Cast In Lead bewijzen de bandleden dat ze nog steeds een stukje magie kunnen creëren.
Tracklist:
1. Sun Is A Hole Sun Is Vapors
2. Babys In A Thundercloud
3. Raindrops Cast In Lead
4. Broken Spires At Dead Kapital
5. Pale Spectator Takes Photographs
6. Grey Rubble - Green Shoots
