Metalfan.nl - Metal nieuws, reviews, interviews en meer...

20-04-2019

Column: Controverse rondom Taake

Door Marcel, maart 2018

Metal en controverse gaan hand in hand. Vanaf het ontstaan van metal zijn er zaken naar voren gekomen waar veel mensen en groepen overheen vielen. De eeuwige aversie tegen het christendom is wellicht het meest bekend. Uiteraard is de dwarsheid waar de stroming zich mee kenmerkt ook n van de grootste troeven. Juist door diversiteit in manieren van denken en zich daarvoor durven uitspreken, ontstaan er andere invalshoeken, maar ook het lef wordt veelal geprezen om zich niet als eenheidsworst te scharen achter n mening. Het uitkomen voor je mening of anders durven te zijn, staat dan ook pal naast de muziek als je vraagt wat metal definieert.

Het tegen zere beentjes aanschoppen gebeurt dan ook in verschillende gradaties. Vanuit een prima onderbouwing tot ronduit lomp en beledigend, of vanuit basale emotie tot wetenschappelijk weerleggend. Daarnaast is ook nog choqueren omwille van het choqueren of choqueren vanuit een kunstmatig perspectief. Als je kijkt naar het choqueren, lijkt er hedendaags nog weinig echt effectief. Na tientallen jaren waarin dit tot een kunst is verheven, is er nog weinig dat mensen nog niet gehoord of gezien hebben. Als voorbeeld kun je kijken naar het christelijke geloof. Alles is wel gezegd of gedaan met betrekking tot dit onderwerp, met als toppunt (of eigenlijk dieptepunt) de kerkverbrandingen en de waanzin die erbij kwam in de jaren '90.

Hedendaags kijkt er dan ook niemand meer van op als een band zich weer richt tot het geloof. Dit onderwerp is dan ook wel pass. Relevanter zou het zijn als een band zich bijvoorbeeld richt tot de islam en daar van de gevoelige punten zou aanvallen. Verstandig is dat echter zeker niet. Beledigde aanhangers van God zullen zich hoogstwaarschijnlijk tot je richten met protestborden en proberen je te boycotten. Bij het beledigen van Allah of Mohammed loop je daadwerkelijk het risico dat je geweld uitlokt en dit beantwoord krijgt met een aanslag.

Toch lijkt het n artiest de afgelopen tijd het wel gelukt te zijn om controverse op te roepen, al is dit een bijzondere gang van zaken. Tijdens een concert in 2007 in Duitsland kwam vocalist Hoest van blackmetalband Taake op het idee om het hakenkruis op zijn ontblote borst te schilderen en dit te laten zien. Dit in het kader van provocatie zou hij later verklaren en niet omdat zijn band met het nazisme sympathiseert. Het zou de groep duur komen te staan en zelfs elf jaar na het incident plus bijbehorend excuus achtervolgt het de Noor nog steeds.

"TAAKE is not a political Nazi band, etc. We certainly didn't expect the current threat reactions, as everyone should know by now that our whole concept is built upon provocation and anything evil- and death-related. We will now censor certain symbols for the rest of the [European] tour [with URGEHAL and KOLDBRANN], and we truly apologize to all of our collaborators who might get problems because of the Essen swastika scandal (except for the Untermensch owner of that club; you can go suck a Muslim)!"
(Verklaring van Taake in 2007 na het incident)

In de Verenigde Staten is net de gehele tour van Taake geannuleerd. Wat begon met het cancelen van n show onder druk van Antifa, liep al gauw uit tot het annuleren van meerdere shows met als gevolg dat de tour geen zin meer had. Op internet werd er veel gereageerd op de ophef en vele buitenlandse muziek-e-zines namen al gauw een standpunt in. "Terecht.... Taake heeft dit op zichzelf afgeroepen".

Maar is dat zo? Of is dit nu het volgen van het kuddegedrag waar eens het genre zo op tegen was? De punten die aangehaald worden en die moeten bewijzen dat Taake een nazi-band is, zijn in ieder geval te weerleggen of betwijfelbaar.

Het incident met hakenkruis is gewoonweg dom en verachtelijk. Zeker als Nederlander zou je niets op moeten hebben met sympathisanten van dat symbool en de misselijkmakende gedachte die er tijdens de Tweede Wereldoorlog achter schuilde. Ook in een ondoordachte poging om te provoceren, is het gebruik van het hakenkruis gewoon niet goed te praten. De band heeft echter zijn excuses hiervoor aangeboden en claimt niets met nazisme op te hebben. In die zin zou daarmee de kous ook af moeten zijn. Zeker als de band zich er in de jaren erna niet mee associeert of dit promoot in welke zin dan ook, maar er juist afstand van neemt.

Wat ook veel genoemd wordt, zijn sommige lyrics. Zo is er een zinsnede in de tekst van het nummer Orkan: To Hell with Muhammad and Muhammadans. Maar verander Muhammed and Muhammadans in Jezus en zijn discipelen en er zou niemand over zijn gevallen. Je kunt je hierbij afvragen hoe in een subgenre als black metal, dat zich zo uitspreekt en een aversie tegen het geloof heeft, dit nog als choquerend ervaren kan worden. Er wordt nu een andere geloofsovertuiging genoemd, maar waarom zou dit erger moeten zijn dan bij het noemen van het christendom? Dat er kritiek geuit wordt op de islam is vrij legitiem. De geloofsovertuiging zorgt voor voldoende tumult in de wereld en daar valt best wat van te zeggen. Dat het vervolgens provocerend gebracht wordt in lyrics is iets waar je over kunt struikelen. Maar nogmaals: diezelfde teksten worden ook geadresseerd aan andere overtuigingen. Waarom dan deze selectieve verontwaardiging?

Een ander voorbeeld is een shirt wat Hoest draagt. Hierop staat een streep door een symbool van de islam. Wederom voor een genre dat weinig op heeft met geloof is dit niet zo schokkend, zeker als je beseft dat Bad Religion al jarenlang precies hetzelfde doet met zijn merchandise, alleen dan met een streep door een kruis.

Uiteraard staat het je vrij om van al het bovenstaande iets te vinden. Er wordt geprovoceerd, dus dat iemand zich beledigd of aangevallen voelt, is het beoogd effect wat de band probeert te bereiken. Is het grensoverschrijdend? Dat zal voor eenieder ook een persoonlijke keuze zijn. Persoonlijk ervaar ik het niet zo. Op het moment dat een band openlijk tot nazisme oproept, ben ik weg. Voor die gedachtegang is er wat mij betreft geen ruimte. De keren dat ik Taake live heb mogen aanschouwen, heb ik hier geen teken van gezien. Hetzelfde geldt voor het opruien tegen etnische geloofsovertuigingen. Dat er een tegengeluid klinkt, kan stof bieden tot nadenken, maar Taake is geenszins een band die oproept tot geweld of openlijk moslims aanvalt. Wel is er overduidelijk kritiek op de overtuiging en denkwijze en deze wordt niet subtiel gepresenteerd. Het is de zienswijze en overtuiging van de band die een hekel aan religie heeft.

Religie is wat mij betreft persoonlijk. Wie wat wil aanhangen is ieders eigen keus en ik heb daar geen moeite mee. Extremisme zou in alle gevallen afgekeurd moeten worden en wanneer er vanuit overtuigingen beperkingen gelegd worden op de vrijheid van leefwijze van anderen, trek ik een streep. Racisme is uit den boze en afkomst, seksuele voorkeur of geslacht hoort geen belemmering te zijn. En ja, je kunt er wat van vinden en je bent vrij om je daarover uit te spreken. Maar wat hedendaags te veel gebeurt, is het ondoordacht en feitelijk onjuist met de kudde meelullen. Op te veel slakken wordt in de huidige sociale mediawereld zout gelegd en dat zorgt ervoor dat je al snel monddood wordt gemaakt.

Iedereen is te snel beledigd of voelt zich aangesproken en de grens van racisme en blasfemie is aan het vervagen en uit balans. Als deze trend doorzet, dan gaat het metallandschap een moeilijke tijd tegemoet waarin het uiten van je mening niet meer zo vanzelfsprekend is. Een druppel zorgt tegenwoordig al voor een storm in een glas water. En zelfs dat kan al snel verheven worden tot een orkaan.

Of Taake verantwoordelijk is voor de controverse rondom zijn imago? Jazeker. Wie klappen uitdeelt, kan ze ook terug verwachten. Sommige uitspraken zijn beslist discutabel en daar mag best wat van gezegd worden. In die zin zou Hoest er goed aan doen om duidelijkheid te scheppen waar zijn gedachtegang nu echt ligt, want een daadwerkelijke afkeur richting nazi's komt ook niet uit zijn mond. Dan kan er nog gezegd worden dat de band niets met het onderwerp te maken heeft, maar zijn persoonlijke motieven blijven onduidelijk. Dat zegt niet dat de hele situatie rondom de band op dit moment enorm overtrokken is. Als je aanstoot neemt, wees dan ook consequent daarin en laat je niet klakkeloos leiden door grote, sensatiebeluste headlines en dat geldt ook voor activisten. Dan zou je grootheden als Motorhead, Marilyn Manson en Slayer ook links moeten laten liggen, want ook die zijn niet vies van flirten met provocatie over discutabele onderwerpen.

Het is in die zin de kunst bij dit soort suggestieve aantijgingen om verder te kijken en voor jezelf te onderzoeken wat waar is. In het geval van Hoest hoor je hem niets afkeuren, maar geeft hij wel aan dat Taakte geen nazi-band is. Zijn uitlatingen maken dit wellicht moeilijk te geloven, maar het is niet zo dat zijn vijfentwintig jaar durende carrire doorspekt is met dit soort praktijken en ook zijn muziek niet. Zoals eerder gezegd is het tekenend voor de huidige maatschappij om zich overal door beledigd te voelen en op iedere slak een kilo zout te leggen, maar op het moment dat iedereen overal aanstoot aan neemt en zich zo makkelijk beledigd voelt, blijft er weinig ruimte over voor voor elkaar. En dat kan uiteindelijk nog wel eens een stuk riskanter zijn.

[ Terug naar de Artikelen ]